Ο ΕΛΕΥΘΕΡΟΤΕΚΤΟΝΙΣΜΟΣ ΕΙΝΑΙ ΘΕΣΜΟΣ ΠΡΟΟΔΕΥΤΙΚΟΣ ΟΥΔΕΝ ΘΕΤΩΝ ΟΡΙΟΝ ΕΝ ΤΗ ΑΝΑΖΗΤΗΣΕΙ ΤΗΣ ΑΛΗΘΕΙΑΣ

Η ΣΦΑΙΡΑ ΗΤΑΝ ΓΙΑ ΜΑΣ ΚΑΙ ΟΧΙ ΓΙΑ ΤΟΝ ΑΛΕΞΑΝΔΡΟ

ΕΙΜΑΣΤΕ ΕΝΟΧΟΙ


Οι Έλληνες Ελευθεροτέκτονες συμμετέχουν στην άφατη οδύνη της οικογένειας του Αλέξανδρου.
Αντιλαμβάνονται και κατανοούν την οργή των νέων της χώρας μας, που την θεωρούν όχι μόνο απόλυτα δικαιολογημένη αλλά επιβεβλημένη και αναγκαία.
Αναλαμβάνουν το μερίδιο ευθύνης που τους αναλογεί για τον κόσμο που παραδίνουν στους νέους μας.
Απολογούμαστε στα παιδιά μας για όσα έπρεπε να είχαμε κάνει και δεν μπορέσαμε να κάνουμε.
Εμείς φταίμε που δεν κάναμε αυτά που έπρεπε ώστε η σφαίρα να μην μπορεί να φθάσει και να κτυπήσει το αγνό κορμάκι του παιδιού μας.
Είμαστε ένοχοι γιατί εμείς που έπρεπε να αγωνιζόμαστε ενάντια σε κάθε δόγμα, πνευματική ανελευθερία και ηθική έκπτωση, παραδοθήκαμε, με ευχαρίστηση πολλές φορές, στην τρυφηλότητα του πλέον ανελέητου δόγματος του οικονομισμού και της κερδολατρείας.
Είμαστε ένοχοι γιατί φοβηθήκαμε τις εξουσίες, τον πόνο και τις δοκιμασίες ενώ την ίδια στιγμή τιμούσαμε εκείνους που έχασαν τα πάντα για να μπορούμε τώρα εμείς να καπηλευόμαστε τους αγώνες, τα δάκρυα και το αίμα τους.
Είμαστε ένοχοι για την Εθνική κρίση, για την πλήρη έκπτωση και αποσύνθεση της κοινωνίας μας.
Είμαστε ένοχοι γιατί οι άνθρωποι σκλήρυναν και αποξενώθηκαν, γιατί οι αξίες λησμονήθηκαν και βρίσκονται μόνο στα λεξικά, γιατί η πολιτική κατάντησε συνώνυμο της διαφθοράς και οι θεσμοί ποδοπατήθηκαν, γιατί η απαρχαιωμένη δημόσια διοίκηση αποτελεί κέντρο μικροκομματικής συναλλαγής και γραφειοκρατικής αναποτελεσματικότητας, γιατί η παιδεία αργεί, γιατί η δημόσια υγεία πένεται, γιατί η δικαιοσύνη συγκλονίζεται από σκάνδαλα και αναζητώντας εύκολα άλλοθι, καταπίπτει στους ώμους των αδυνάτων.
Είμαστε ένοχοι για το βαρύ κλίμα της έλλειψης ελπίδας και ενεργού αντίστασης για την οικονομική ανελευθερία, την αναξιοπρέπεια και την κατάπτωση, που έχει παγιοποιηθεί τα τελευταία είκοσι χρόνια και χτυπά ανελέητα τους νέους, τους πιο ευαίσθητους, τους αδύναμους, τους άτυχους και τους κολασμένους.

ΕΙΜΑΣΤΕ ΕΝΟΧΟΙ – ΜΗΝ ΜΑΣ ΣΥΓΧΩΡΗΣΕΤΕ - ΞΕΠΕΡΑΣΤΕ ΜΑΣ.

ΣΥΓΚΛΟΝΙΖΕΤΑΙ Ο ΕΛΛΗΝΙΚΟΣ ΤΕΚΤΟΝΙΣΜΟΣ

ΠΡΩΤΑΓΩΝΙΣΤΗΣ ΚΑΙ ΠΑΛΙ Ο ΜΑΝΕΑΣ


Τα πράγματα στο ύπατο συμβούλιο του 33ο της Ελλάδος του Α.Α.Σ.Τ. είναι πολύ χειρότερα απ’ ότι είχαμε πληροφορηθεί αρχικά.
Από έγκυρες πηγές πληροφορούμαστε ότι ο ύπατος Ταξιάρχης Ραφαήλ Ντε Σιγούρα με διάταγμά του καθαιρεί και αποπέμπει τον Χρ. Μανέα απ’ όλα τα φιλοσοφικά εργαστήρια.
Ήδη αντιμάχονται οι δύο παρατάξεις ( Ντε Σιγούρα – Μανέα ) και η μια κατηγορεί την άλλη με βαρύτατους χαρακτηρισμούς για πρωτοφανείς μεθοδεύσεις, βία, ρατσισμό, ανικανότητα, ύπατο ταξιάρχη- «μαιμού» κττ.
Παράλληλα προετοιμάζονται "πειθαρχικές δίκες" και εξαπολύονται έγγραφα στα τέσσερα σημεία του ορίζοντα. Ήδη κάποια ταξιδεύουν προς δυσμάς, προς μεγάλην τέρψιν των εν Λονδίνω αφεντικών, που επιχαίρουν για την αποδόμηση και την εσωστρέφεια του Ελληνικού Τεκτονισμού, ώστε να μπορούν ανεμπόδιστοι να επικυριαρχούν και να δρούν με χωριστικό τρόπο, φυτεύοντας υποκαταστήματά τους σε κρίσιμες για την πατρίδα μας περιοχές.
Οι παλαιότεροι θυμούνται τις συνθήκες με τις οποίες είχε γίνει Μεγάλος Διδάσκάλος ο Μανέας, την παραίτηση Σεργόπουλου, τα δημοσιεύματα της ΑΥΡΙΑΝΗΣ, (Δικηγόρος του ιδιοκτήτη της, ο Χρ. Μανέας), τις αντιδράσεις Ριζόπουλου και τα όσα τραγικά επακολούθησαν αργότερα με τα όργια των παρανομιών και των πειθαρχικών "δικών", που οδήγησαν στο μεγάλο σχίσμα, την έκπτωση του Τάγματος και την αδυναμία του να μεταλαμπαδεύσει τον Τεκτονισμό στις γειτονικές περιοχές, μετά την πτώση των κομμουνιστικών καθεστώτων.
Το μόνο βέβαιο είναι ότι το Τάγμα σβήνει και κανένας λεβέντης δεν τιμά το περίζωμά του, αντιστεκόμενος σ’ αυτούς τους απερίγραπτους τύπους που βρέθηκαν στην διοίκησή του.

ΕΝΑΣ ΑΧΡΕΙΟΣ ΕΤΑΙΡΟΣ

ΤΕΚΤΟΝΙΣΜΟΣ - ΥΠΑΤΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ

ΚΑΛΗΝΥΧΤΑ ΣΑΣ ΚΡΑΤΑΙΟΙ ΜΟΥ

Το ύπατο συμβούλιο του 33 βαθμού του Α.Α.Σ.Τ. ήταν ένα σώμα το οποίο είχε τιμήσει με την παρουσία τους πλήθος εξαιρέτων Τεκτόνων και λόγω αυτής της ιδιότητας είχε ένα ιδαίτερο κύρος μεταξύ των Ελλήνων αδελφών.Αυτά συνέβαιναν τα παλιά χρόνια γιατί στα νεώτερα επήλθε η απαξίωση και του σώματος αυτού, εξ αιτίας κυρίως της επιλογής ανθρώπων μειωμένης ακτινοβολίας και ικανοτήτων.
Πρόσφατα στο Ύπατο Συμβούλιο συνέβησαν περίεργα τουλάχιστον και το βέβαιο είναι ότι χάθηκε η ύστατη ευκαιρία για την διάσωση και αυτού του ιστορικού Τεκτονικού σώματος.
Αιφνίδια και λίγο καιρό μετά την εκλογή του απομακρύνθηκε ο ύπατος ταξιάρχης Ραφαήλ Ντε Σιγούρα και στη θέση του εκλέχτηκε ο Χρ. Μανέας. ο οποίος έχει την ιστορική ευθύνη για το Μεγάλο σχίσμα και την κατάπτωση του Ελληνικού Τεκτονισμού.
Παράλληλα έλαβαν τον 33 βαθμό διάφορα απίθανα πρόσωπα που "δεν τα ξέρει ούτε ο θυρωρός της πολυκατοικίας τους " για να χρησιμοποίησουμε την λαική αυτή μεταφορά.Αυτοί όμως πιστεύουν ότι είναι τόσο σπουδαίοι που απαξιούν και να φορέσουν το περίζωμά τους, μετέχοντες εργασιών συμβολικής στοάς (Μπρρρ έτσι και το μάθουν τα εν Αλβιόνι αφεντικά και οποία χαρά στον παιδικό σταθμό της Ερεσσού)
Στα δώματα της Αχαρνών έχει πέσει σοβαρός προβληματισμός που δεν ξεπερνιέται ούτε με τ' αστεία των νέων αδελφών, που συναντώμενοι αλληλοχαιρετώνται με τις λέξεις ΄' καλησπέρα σας κραταιέ μου, πως είσθε κραταιέ μου, κττ."
Εμείς μετά και από αυτά τους χαιρετούμε με τα λόγια ΚΑΛΗΝΥΧΤΑ ΣΑΣ

ΕΝΑΣ ΑΧΡΕΙΟΣ ΕΤΑΙΡΟΣ



ΤΙ ΣΥΜΒΑΙΝΕΙ ΜΕ ΤΟ ΥΠΑΤΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ

Νέο ύπατο συμβούλιο προέκυψε αιφνιδίως προ ολίγων ημερών. Απομακρύνθηκε ο προσφάτως εκλεγείς Ραφαήλ Ντε Σιγούρα και τοποθετήθηκε ως Νέος Ύπατος Ταξιάρχης ο γνωστός και εξαιρετέος, υπεύθυνος του μεγάλου σχίσματος Χρήστος Μανέας.
Καλά πληροφορημένες πηγές μας αναφέρουν ότι χρησιμοποιήθηκαν καινοφανείς μεθοδεύσεις και ότι είχε προηγηθεί έντονο παρασκήνιο.
Ελπίζουμε ότι η απομάκρυνση του Ντε Σιγούρα δεν συνδέεται με το θρήσκευμά του ούτε και με την φονική επίθεση που είχε δεχθεί προ μηνών.
Η εκλογή του προσώπου που έχει ιστορικές ευθύνες για την δημιουργία του μεγάλου σχίσματος και την κατάπτωση του Τεκτονισμού των τελευταίων ετών, αποτελεί βάναυση πρόκληση.Και στο ύπατο συμβούλιο και ιδιαίτερα για τον νέο ύπατο απευθύνεται η πρόσκλησή μας σχετικά με το θέμα της Μακεδονίας.Θα περιμένουμε λίγο. Μετά θ' αρχίσουν συγκλονιστικές αποκαλύψεις για πρόσωπα, καταστάσεις και μεθοδεύσεις.Κουίζ πρώτο, έτσι για ορεκτικό : Τι είδους σχέση έχει μεγαλόβαθμος Τέκτονας με γειτονική χώρα στα βόρεια σύνορά μας
Κάποιοι θα χάσουν τον ύπνο τους.Το βέβαιο είναι ότι θα τρέχουν να βρούν τρύπα να χωθούν και δεν θα βρίσκουν.
Ο ΣΤΕΓΑΣΤΗΣ

Η ΟΙΚΟΛΟΓΙΑ


Η ΟΙΚΟΛΟΓΙΑ ΣΤΗΝ ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΘΕΩΡΙΑ: ΜΙΑ ΣΥΝΤΟΜΗ ΕΠΙΣΚΟΠΗΣΗ (Ιούνιος 2008)

ΓΙΩΡΓΟΣ ΜΠAΛΙΑΣ
Δικηγόρος

Η συλλογική και άμεση υλική επέμβαση του ανθρώπου στη φύση τον οδηγεί σε μια διαλεκτική σχέση μαζί της, σε μια δυναμική και αναπτυσσόμενη αλληλόδραση. Εξ αιτίας αυτού, η φύση είναι σε διαρκή μετασχηματισμό και σε μια αδιάλειπτη συνέχεια ενότητας αντιθέτων, τα οποία είναι αμοιβαίως δημιουργικά, αμοιβαίως καταστροφικά και αμοιβαίως μετασχηματιστικά. Η παραπάνω αλληλόδραση, όμως, δεν εξελίσσεται εν κενώ αλλά σε ένα προσδιορισμένο κοινωνικο-οικονομικό πλαίσιο. Τόσο η σχέση ανθρώπου-φύσης όσο και η σχέση ανθρώπου-ανθρώπου διαπερνάται από μια θεμελιώδη παράμετρο, την κυριαρχία. Η έννοια της κυριαρχίας και το αντίθετό της - η απελευθέρωση, αποτελούν τον ενοποιητικό άξονα της κριτικής θεωρίας και της περιβαλλοντικής φιλοσοφίας.
Ειδικότερα, το ζήτημα της κυριαρχίας του ανθρώπου επί της φύσης και του ανθρώπου στον άνθρωπο αποτελούν κεντρικό μέλημα της κριτικής θεωρίας ( σχολή της Φρανκφούρτης) αλλά και των άλλων ρευμάτων σκέψης όπως της βαθιάς οικολογίας, της κοινωνικής οικολογίας, του οικοσοσιαλισμού, του οικοφεμινισμού και της μεταμοντέρνας επιστήμης. Ωστόσο, τα παραπάνω ρεύματα σκέψης, δεν προσεγγίζουν την έννοια της κυριαρχίας με τον ίδιο τρόπο, καθώς υπάρχουν διαφωνίες αναφορικά με τις αιτίες και τους τρόπους με τους οποίους συνδέονται οι άνθρωποι με τη φύση. Σ’ αυτά τα ρεύματα σκέψης θα αναφερθούμε στη συνέχεια, αναδεικνύοντας τα βασικά τους στοιχεία και κυρίως τις διαφοροποιήσεις τους σχετικά με το πώς μπορεί να γίνει ο μετασχηματισμός και η αλλαγή των σχέσεων ανθρώπου-φύσης και ανθρώπου-ανθρώπου.


Η κριτική θεωρία

Οι Horkheimer και Adorno χρησιμοποίησαν την κριτική φιλοσοφία για να αναδείξουν την εργαλειακή αντίληψη, η οποία αποτελεί τη βάση της επικρατούσας επιστημονικής σκέψης και το υπόστρωμα των καπιταλιστικών κοινωνικών σχηματισμών. Στο έργο τους Διαλεκτική του Διαφωτισμού υπογραμμίζουν ότι η κυριαρχία επί της φύσης προηγείται και αποτελεί προϋπόθεση για την κυριαρχία πάνω στους ανθρώπους. Ειδικότερα, η θεώρηση των πραγμάτων στη βάση της ποσοτικοποίησης και της μέτρησης -επισημαίνουν- οδήγησε στην κυριαρχία επί της φύσης, η οποία με τη σειρά της οδήγησε στην κυριαρχία του ανθρώπου με αποτέλεσμα, η απομάγευση της εξωτερικής φύσης να επιφέρει την εκπτώχευση της εσωτερικής φύσης. Αυτοί οι διάφοροι τύποι κυριαρχίας -εξωτερική, εσωτερική, ανθρώπινη και μη ανθρώπινη- ανοίγουν το δρόμο για την ανάπτυξη της προβληματικής σχετικά με τις αιτίες της οικολογικής κρίσης, η οποία είναι πολυδιάστατη καθώς συνδέεται με την οικονομία, την τεχνολογία και την επιστήμη.
Ένα άλλο μέλος της σχολής της Φρανκφούρτης, ο Marcuse, αν και δεν μπορεί να θεωρηθεί οικολόγος φιλόσοφος, ασχολήθηκε με το ζήτημα της οικολογίας. Μια από τις σημαντικότερες παρεμβάσεις του ήταν το άρθρο που δημοσιεύτηκε στη Liberation το 1972 με τίτλο ‘Οικολογία και Επανάσταση’. Εκεί υπογράμμισε ότι η οικολογία είναι μια επαναστατική δύναμη για τη ζωή, που μάχεται εναντίον των αντεπαναστατικών δυνάμεων της οικοκτονίας, οι οποίες καταστρέφουν τους πόρους και τις πηγές της ίδιας της ζωής προς όφελος του μονοπωλιακού κεφαλαίου. Γράφοντας το άρθρο κατά την περίοδο του πολέμου στο Βιετνάμ, συνέδεσε τη γενοκτονία του λαού του Βόρειου Βιετνάμ με την οικοκτονία που συντελέστηκε στην περιοχή με τη χρήση επικίνδυνων χημικών. Και τα δύο εγκλήματα -επισημαίνει- κατέστησαν δυνατά μέσω της σύγχρονης επιστήμης και τεχνολογίας, οι οποίες, όντας στην υπηρεσία των ισχυρών, οδήγησαν στην καταστροφή της φύσης και στο θάνατο χιλιάδων ανθρώπινων υπάρξεων.
Για το λόγο αυτό -τονίζει- το οικολογικό κίνημα αποτελεί αναγκαιότητα και μπορεί να διαδραματίσει σημαντικό ρόλο στην υπεράσπιση της φύσης και των ανθρώπων. Ο αγώνας του οικολογικού κινήματος είναι σε τελική ανάλυση πολιτικός αγώνας, διότι η υπεράσπιση του περιβάλλοντος δεν είναι μια ρομαντική, αισθητική ή ποιητική ιδέα που αγγίζει τους προνομιούχους. Αντίθετα, είναι υπόθεση επιβίωσης του πλανήτη που απαιτεί αλλαγή του τρόπου παραγωγής και κατανάλωσης και άρνηση της βιομηχανίας του πολέμου, των επικίνδυνων τεχνολογιών και αποβλήτων προς όφελος της δημιουργικής εργασίας και της απόλαυσης της ζωής. Έτσι -συμπεραίνει- η αυθεντική οικολογία δεν μπορεί παρά να έχει σοσιαλιστικό προσανατολισμό, ο οποίος χτυπά το σύστημα στις ρίζες του, δηλαδή τόσο στη διαδικασία της παραγωγής όσο και στο επίπεδο της συνείδησης.
Στον αντίποδα των απόψεων του Marcuse για το οικολογικό κίνημα βρίσκεται ο Habermas. Στο άρθρο του ‘τα νέα κοινωνικά κινήματα’ (περιοδικό Telos, 1981) δεν αναγνωρίζει στο οικολογικό κίνημα την απελευθερωτική διάσταση, καθώς θεωρεί ότι έχει αμυντικό χαρακτήρα. Το μείζον πρόβλημα κατά τον Habermas δεν είναι η συμφιλίωση με τη φύση αλλά η αντιμετώπιση της διαρκώς αυξανόμενης «επιστημονικοποίησης της πολιτικής», με την οποία η λήψη των αποφάσεων περνάει από τις πολιτικές στις τεχνοκρατικές ελίτ. Εδώ, κατά το συγγραφέα, εντοπίζεται ένα από τα σημαντικότερα προβλήματα των σύγχρονων κοινωνιών, το πρόβλημα της δημοκρατικής νομιμοποίησης.
Οι απόψεις της κριτικής θεωρίας -υπό όλες τις εκδοχές της- δεν βρήκαν ανταπόκριση στο οικολογικό κίνημα που άρχισε να αναπτύσσεται στη δεκαετία του ’80, παρά το γεγονός ότι δύο κεντρικά προβλήματα που επεξεργάστηκε η εν λόγω θεωρία -ο θρίαμβος της εργαλειακής αντίληψης και η κυριαρχία της φύσης- αποτέλεσαν την αφετηρία της σκέψης για την πράσινη κριτική της βιομηχανικής κοινωνίας. Η εξήγηση μπορεί να αναζητηθεί στο γεγονός ότι οι εκπρόσωποι της σχολής της Φρανκφούρτης βρίσκονταν σε απόσταση από τους πολιτικούς αγώνες, δίνοντας έμφαση μόνο στη θεωρία. Επί πλέον, ο τελευταίος εκπρόσωπός της, ο Habermas, συνδέθηκε στενά με τη σοσιαλδημοκρατία, η οποία την εποχή εκείνη ήταν σε αντιπαράθεση με το πράσινο κίνημα. Την τελευταία δεκαετία, ωστόσο, όπου οι πράσινοι στη Γερμανία συμμάχησαν με τους σοσιαλδημοκράτες, η παραπάνω αμοιβαία καχυποψία έλαβε οριστικά τέλος.


Η βαθιά, η κοινωνική και η σοσιαλιστική οικολογία

Ενώ η πράσινη οικονομία και πολιτική στοχεύουν στην αναζήτηση πρακτικών τρόπων για την επίτευξη της βιωσιμότητας, η υπέρβαση του ανθρωποκεντρισμού, ο οποίος αποτελεί τη βασική αιτία της κυριαρχίας πάνω στη φύση, είχε ανάγκη από μια νέα φιλοσοφία και ηθική. Το ρεύμα της βαθιάς οικολογίας επικέντρωσε την κριτική του στον κυρίαρχο περιβαλλοντισμό, θεωρώντας τον περιορισμένης εμβέλειας. Ο φιλόσοφος Arne Naess στο περίφημο άρθρο του ‘Το ρηχό και το βαθύ κίνημα για την οικολογία’ (περιοδικό Inqury, 1973) έδωσε ιδιαίτερη έμφαση στο βιοσφαιρικό εξισωτισμό, σύμφωνα με τον οποίο όλα τα έμβια όντα έχουν εγγενή αξία. Η θεωρητική βάση της νέας αντίληψης, κατά τον Naess, είναι η οικοσοφία. Με τον όρο αυτό εννοεί ένα σύνολο κανονιστικών πρακτικών που αφορούν γεγονότα (π.χ. η ρύπανση) και μια αναγκαία ιεράρχηση αξιών.
Η ιδέα της βαθιάς οικολογίας έτυχε, επίσης, επεξεργασίας από τον κοινωνιολόγο Bill Devall και το φιλόσοφο George Sessions σε μια σειρά δοκιμίων και άρθρων (που συγκεντρώθηκαν σε τόμο με τίτλο Deep Ecology: Living as If Nature Mattered, 1985). Υποστήριξαν ότι ο ανθρωποκεντρικός πυρήνας της δυτικής φιλοσοφίας πρέπει να ανατραπεί και να αντικατασταθεί με μια νέα μεταφυσική, ψυχολογία, ηθική και επιστήμη, οι οποίες θα έχουν ένα αυστηρά οικοκεντρικό προσανατολισμό. Η φιλοσοφική βάση της θεωρίας τους είναι οι ιδέες του Spinoza, τον οποίο θεωρούν ως το φιλόσοφο που έδωσε την ώθηση για μια μη ανθρωποκεντρική ανάπτυξη της σύγχρονης επιστήμης.
Συγκεκριμένα, υποστηρίζουν ότι ο Spinoza, σε αντίθεση με τον Hobbes και τον Descartes, ανέπτυξε ένα φιλοσοφικό σύστημα, το οποίο κατευθύνει την επιστημονική κατανόηση της φύσης στη βάση της ταύτισης του ανθρώπινου και του μη ανθρώπινου κόσμου και όχι στη βάση της κυριαρχίας και του ελέγχου της φύσης. Αν και η βαθιά οικολογία ανανέωσε την προβληματική για την οικολογική κρίση, ωστόσο δεν κατόρθωσε να αποτελέσει τη βασική αναφορά του οικολογικού κινήματος. Η εξήγηση μπορεί να αναζητηθεί στην απόλυτη ταύτιση που επιχειρεί του ανθρώπινου και του μη ανθρώπινου. Αυτή η ταύτιση δημιουργεί ανυπέρβλητα προβλήματα, τα οποία φαίνονται εναργώς στο νομικό επίπεδο. Συγκεκριμένα, ανάγοντας τα στοιχεία της φύσης (ποτάμια, δάση, βιοποικιλότητα κλπ) σε υποκείμενα δικαίου, αφενός έρχεται σε ευθεία αντίθεση με το δικαιϊκό σύστημα, αφετέρου οδηγεί σε ένα ιδιότυπο ανθρωπομορφισμό, δεδομένου ότι οι άνθρωποι είναι αυτοί που θα επιλέξουν ποια από τα παραπάνω φυσικά στοιχεία θα τύχουν προστασίας.
Μια εναλλακτική προς τη βαθιά οικολογία προσέγγιση της οικολογικής κρίσης επιχειρεί το ρεύμα της κοινωνικής οικολογίας. Όπως η κριτική θεωρία, έτσι και το εν λόγω ρεύμα δομεί την ανάλυσή του στηριζόμενο στην έννοια της κυριαρχίας, κυρίως μέσα από τα έργα του βασικού του εκπροσώπου, του κοινωνικού φιλοσόφου Murray Bookchin (βλ., ενδεικτικά, Toward an Ecological Society, 1981, The Ecology of Freedom, 1982, The Philosophy of Social Ecology, 1990). O Bookchin, αντίθετα με τη βαθιά οικολογία, την κριτική θεωρία και τους μαρξιστές, θεωρεί ότι η κυριαρχία επί των ανθρώπινων όντων προηγείται της κυριαρχίας επί της φύσης. Από τις αρχές της δεκαετίας του ’60-γράφει- οι απόψεις μου μπορούν να συνοψιστούν στη φράση: η κυριαρχία της φύσης από τον άνθρωπο προέρχεται από την κυριαρχία του ανθρώπου από τον άνθρωπο. Για το λόγο αυτό -υπογραμμίζει- ο στόχος της κοινωνικής οικολογίας είναι να απωθήσει την ιεραρχία και την κυριαρχία από την κοινωνία και, ως αποτέλεσμα, θα ανατρέψει την κυριαρχία της φύσης από τον άνθρωπο.
Αυτός ο οικολογικός αναρχισμός του Bookchin έχει σαν όραμα μια οικολογική κοινωνία, η οποία θα στηρίζεται στην άμεση δημοκρατία, σε ελευθεριακές κοινότητες ενταγμένες σε μια ομοσπονδία με παράλληλη κατάργηση του κράτους ως πηγής εξουσίας και ελέγχου. Η κοινωνική οικολογία, αν και έφερε στο προσκήνιο του οικολογικού κινήματος τις ξεχασμένες κοινωνικές παραμέτρους του οικολογικού προβλήματος, δεν μπόρεσε να αποτελέσει μια σημαντική αναφορά του. Η εξήγηση μπορεί να εντοπιστεί στο γεγονός ότι το οικολογικό κίνημα -ιδίως στις ΗΠΑ- έδινε και δίνει αγώνες εντός του υπάρχοντος θεσμικού πλαισίου, πολλές δε φορές με σημαντική επιτυχία (κυρίως σε δικαστικό επίπεδο). Ενδεικτικό είναι άλλωστε το γεγονός ότι στις ΗΠΑ αναπτύχθηκε το κίνημα της Environmental Justice, το οποίο αναδεικνύει τα κοινωνικά χαρακτηριστικά της οικολογικής κρίσης (π.χ., η περιβαλλοντική υποβάθμιση συντελείται στις φτωχές περιοχές και συνοικίες). Με συστηματικό τρόπο και εκμεταλλευόμενο όλες τις θεσμικές δυνατότητες, κατόρθωσε να επιβάλλει τις ιδέες του ενάντια στον περιβαλλοντικό ρατσισμό σε σημαντικό βαθμό τόσο στο επίπεδο της εκτελεστικής όσο και σε εκείνο της δικαστικής εξουσίας
Η σοσιαλιστική οικολογία ή οικοσοσιαλισμός, όπως διατυπώθηκε κυρίως από τον μαρξιστή οικονομολόγο James O’Connor (μέσω του περιοδικού Capitalism, Nature, Socialism), βρίσκεται σε αντίθεση με τις απόψεις του Bookchin καθώς δεν στηρίζεται στην έννοια της κυριαρχίας αλλά στην πολιτική οικονομία. Σύμφωνα με αυτό το ρεύμα, μόνο οι μαρξιστικές κατηγορίες της εκμετάλλευσης της εργασίας, της παραγωγής, του ποσοστού κέρδους, της κυκλοφορίας και της συσσώρευσης του κεφαλαίου κ.λπ. μπορούν να εξηγήσουν την περιβαλλοντική υποβάθμιση που συντελείται στις καπιταλιστικές κοινωνίες. Όπως τονίζει ο O’Connor, η οικοσοσιαλιστική προοπτική, δηλαδή η συνάντηση της οικολογίας με τον σοσιαλισμό, βασίζεται στο γεγονός ότι η μαζική εξωτερίκευση του κοινωνικού και οικολογικού κόστους παραγωγής στον καπιταλισμό επέφερε καταστρεπτικά αποτελέσματα όχι μόνο στη διανομή του κοινωνικού πλούτου αλλά και στο περιβάλλον. Γι’ αυτό το λόγο χρειάζεται ένας νέος τύπος κοινωνικής οργάνωσης, ο οικοσοσιαλισμός που θα καταστεί εφικτός μέσα από τη δράση πράσινων κοινωνικών κινημάτων. Οι στόχοι τους θα εστιάζονται στη δημοκρατία, στο διεθνισμό και στην υπέρβαση του δυαδισμού τοπικό εναντίον του κρατικού ελέγχου. Όπως η βαθιά και η κοινωνική οικολογία, αυτό το ρεύμα αναγνωρίζει την αυτονομία της μη ανθρώπινης φύσης, την οικολογική ποικιλότητα και την επιστήμη της οικολογίας ως τη βασική επιστήμη για την επιβίωση του πλανήτη στον 21ο αιώνα.

Ο οικοφεμινισμός

Οι προσπάθειες της βαθιάς οικολογίας να αποδώσουν την οικολογική κρίση στην κυριαρχία της φύσης από τον άνθρωπο προσέκρουσαν στην αντίσταση των οικοφεμινιστριών, οι οποίες θεωρούν ότι η κυριαρχία της φύσης και των γυναικών από τους άνδρες είναι η κύρια αιτία της σημερινής κρίσης. Η πρώτη που με συστηματικό τρόπο ανέδειξε αυτή την προβληματική, ήταν η γαλλίδα φεμινίστρια Françoise d’ Eaubonne (στο βιβλίο της Féminisme ou Mort, 1974). Ο στόχος του οικοφεμινισμού είναι να δημιουργήσει ένα νέο μοντέλο για τον πλανήτη που βρίσκεται σε κίνδυνο εξ αιτίας του ανδροκρατούμενου χαρακτήρα των κοινωνιών. Να αποσπάσουμε τον πλανήτη από τα χέρια των ανδρών -τονίζει- ώστε να τον παραδώσουμε στην ανθρωπότητα του αύριο…….
Εάν παραμείνει η ανδροκρατούμενη κοινωνία δεν θα υπάρχει αύριο για την ανθρωπότητα.
Στο ίδιο θεωρητικό πλαίσιο κινείται και η Mary Mellor (στο έργο της, Breaking the Boundaries: Towards a Feminist Green Socialism, 1992). Η Mellor προβάλλει την ανάγκη για μια εκ βάθρων νέα κοινωνία. Ειδικότερα, τονίζει ότι η νέα κοινωνία θα στηρίζεται στη γυναικεία εμπειρία που θα αντικαταστήσει την υπάρχουσα, η οποία στηρίζεται στην ανδρική εμπειρία. Θα είναι φεμινιστική με την έννοια ότι η γέννηση και η διατήρηση της ζωής από τις γυναίκες θα αντικαταστήσει τους υπάρχοντες θεσμούς που καταστρέφουν τη ζωή. Θα είναι πράσινη με την έννοια ότι θα εξισορροπήσει τις ανθρώπινες ανάγκες για ζωή με τις ανάγκες του πλανήτη για ζωή. Τέλος, θα είναι σοσιαλιστική διότι θα αναγνωρίζει ότι όλοι οι άνθρωποι θα έχουν το δικαίωμα για ίση αντιμετώπιση στα πλαίσια της κοινωνικής δικαιοσύνης. Η δημιουργία αυτής της νέας κοινωνίας θα είναι το αποτέλεσμα των κοινών αγώνων των εργατών, των ακτιβιστών οικολόγων, των φεμινιστριών και των ειρηνιστών.
Ωστόσο υπάρχει ένα -ουσιοκρατικό- πρόβλημα στη θεωρία του οικοφεμινισμού. Έχουν οι γυναίκες (και οι άνδρες) εγγενή αναλλοίωτα χαρακτηριστικά ή είναι αποτέλεσμα της ιστορικής εξέλιξης; Οι βιολογικές αναπαραγωγικές λειτουργίες των γυναικών (η ωορρηξία, η έμμηνος ρήση, η εγκυμοσύνη, η γέννηση και η γαλουχία) που τις καθιστούν διαφορετικές από τους άνδρες, αποτελούν την ουσία τους; Επί πλέον, έχουν οι γυναίκες μια ειδική σχέση με τη φύση, που οι άνδρες δεν έχουν; Αυτό το ουσιοκρατικό πρόβλημα το προσέγγισε ο Noel Sturgeon (Ecofeminist Natures: Race, Gender, Feminist Theory and Political Action, 1997). O Sturgeon υποστηρίζει ότι ο οικοφεμινισμός είναι ένα πολύπλοκο πολιτικό και θεωρητικό κίνημα, το οποίο δεν μπορεί να περιοριστεί στις ουσιοκρατικές διαστάσεις του. Πράγματι -τονίζει- η φεμινιστική προβληματική, που αποτελεί μια βασική παράμετρό του, δεν περιορίστηκε στη σχέση γυναίκας-φύσης αλλά προσέφερε κρίσιμα αναλυτικά εργαλεία ευρύτερου ενδιαφέροντος. Τέτοια είναι, μεταξύ άλλων, η επιχειρηματολογία για την υπέρβαση του διαχωρισμού κουλτούρας-φύσης, ορθολογικής σκέψης-συγκίνησης, υποκειμενικότητας-αντικειμενικότητας και η φεμινιστική κριτική της επιστήμης. Εκείνο που κατά τον Sturgeon πρέπει να απασχολεί το οικοφεμινιστικό κίνημα είναι πώς θα αρθρώσει αυτή την πλούσια φεμινιστική σκέψη με τους στόχους του για την αντιμετώπιση της οικολογικής κρίσης.

Η μεταμοντέρνα επιστήμη

Τα προβλήματα που αντιμετωπίζουν σήμερα η επιστήμη και η κοινωνία δεν μπορούν να εξηγηθούν με τη μηχανιστική αντίληψη της επιστήμης που κυριάρχησε μέχρι τώρα ούτε μπορούν να υπερπηδηθούν με τη συνέχιση των ταξικών ανισοτήτων και αυτών που αφορούν στο φύλο και στη φυλή. Επειδή αυτά τα χαρακτηριστικά συνδέονται με την κυριαρχία του ανθρώπου στη φύση και στον άνθρωπο, χρειάζεται ένα νέο επιστημονικό- κοινωνικό παράδειγμα. Ο Fritjof Capra (στο άρθρο του, Systems theory and the New Paradigm, 1988) προτείνει μια οικοσυστημική άποψη για τη ζωή ως το νέο παράδειγμα που θα αντικαταστήσει το αντίστοιχο μηχανιστικό. Στοιχεία του είναι η έμφαση στο όλο και όχι στα μέρη, στη διαδικασία και όχι στη δομή, όπως επίσης η αναγνώριση της περιορισμένης γνώσης του εξωτερικού κόσμου και η ύπαρξη κυρίαρχων δικτύων της επιστημονικής πληροφόρησης. Αυτή η μεταμοντέρνα οικολογική άποψη, αντίθετα από τη μοντέρνα μηχανιστική, έχει σαν σημείο αναφοράς την αδυναμία αξιόπιστης δυνατότητας πρόβλεψης της συμπεριφοράς των οικοσυστημάτων.
Για το λόγο αυτό η οποιαδήποτε εκτίμηση είναι αποτέλεσμα της ερμηνείας των γεγονότων, τα οποία είναι αξιακά φορτισμένα. Συντελείται, επομένως, μια υπέρβαση του διαχωρισμού γεγονότα-αξίες, ηθική-επιστήμη και ύλη-συνείδηση, πράγμα που οδηγεί στη σχετικοποίηση του ρόλου των ‘σκληρών’ επιστημών. Εισήλθαμε λοιπόν σε μια νέα φάση όπου το πρόβλημα δεν είναι η πολιτικοποίηση της επιστήμης αλλά η επιστημονικοποίηση της πολιτικής. Δεν πρόκειται δηλαδή τόσο για τον πολιτικό έλεγχο της επιστήμης όσο για το μη δημοκρατικό έλεγχο των αποφάσεων που λαμβάνονται από τους επιστήμονες. Οι σχετικές συζητήσεις είναι πολύ πλούσιες (βλ., μεταξύ άλλων, τις αναλύσεις του Bruno Latour, του Barry Wynne, του Ulrich Beck, της Sheila Jasanoff, της Carolyn Merchant, του Paul Slovic κ.λπ.) και παρά τις διαφοροποιήσεις έχουν ένα κοινό παρονομαστή: την εμπλοκή των απλών ανθρώπων στη διαδικασία λήψης των αποφάσεων σχετικά με τα σύγχρονα οικολογικά προβλήματα. Το μείζον, λοιπόν, στοιχείο που εισφέρει η μεταμοντέρνα επιστήμη είναι η ανάγκη για λαϊκή συμμετοχή στη λήψη των αποφάσεων. Με άλλες λέξεις, επανέρχεται στο προσκήνιο το αρχέγονο πρόβλημα της δημοκρατίας: Ποιος αποφασίζει, με ποιο τρόπο, με ποια δεδομένα και υπέρ ποίου.

ΤΟ ΣΚΑΝΔΑΛΟ ΤΗΣ ΣΤΟΑΣ Ρ2

ΤΟ ΣΚΑΝΔΑΛΟ ΤΗΣ "ΣΤΟΑΣ" Ρ 2
ΕΥΣΤΑΘΙΟΣ ΛΙΑΚΟΠΟΥΛΟΣ

Το σκάνδαλο της "Στοάς" Propaganda No 2 στη γειτονική Ιταλία το καλοκαίρι του 1981 δεν έριξε μόνο μια Κυβέρνηση εκεί. Προκάλεσε άπειρες μετασεισμικές δονήσεις τόσο στο οικονομικό όσο και στο στρατιωτικό της κατεστημένο και δημιούργησε - είναι η αλήθεια - ένα γενικότερο προβληματισμό διεθνώς γύρω από τον Τεκτονισμό.Οι λαϊκές εφημερίδες των Αθηνών βρήκαν φυσικά την ευκαιρία όχι μόνο να μεταφέρουν τις τελευταίες ειδήσεις και εξελίξεις για το θέμα - όπως είχαν υποχρέωση - αλλά να αναμοχλεύσουν για μισή ακόμη φορά την άφθονη αντιτεκτονική φιλολογία. Τη σέρβιραν εντυπωσιακά, συνοδευμένη και από βαρείς υπαινιγμούς σε βάρος της Τεκτονικής ηγεσίας της χώρας. Η ίδια η ηγεσία μας μάλιστα άρχισε να δέχεται απροκάλυπτες απειλές από άγνωστα κέντρα, με αποτέλεσμα να πανικοβληθεί.Οι υπεύθυνοι Τέκτονες έτσι, δεν κατόρθωσαν τότε να ψελλίσουν ούτε μια λέξη σχετικά προς τον Τύπο και να δώσουν τις αναγκαίες διευκρινήσεις.Και δεν ήταν γιατί τους έλειπαν τα στοιχεία ή τα επιχειρήματα. Ήταν γιατί είχαν ανατραφεί μέσα και είχαν υιοθετήσει - και όλοι οι Τέκτονες είχαν αποδεχθεί - την πολιτική της αγόγγυστης σιωπής. Μια πολιτική η οποία, αν μη τι άλλο, δεν επέτρεπε να αναζητηθούν ευθύνες χειρισμών. Για παράδειγμα και μόνο δημοσιεύω εδώ τη μετάφραση που είχαν κάνει τότε για λογαριασμό του Υπάτου Συμβουλίου μιας πολύ ευπρεπούς και κατατοπιστικής εγκυκλίου που είχε λάβει από το αντίστοιχο Τεκτονικό σώμα της Ιταλίας και που θα μπορούσε πολύ εύκολα να βρει το δρόμο της δημοσιότητας στον Ελληνικό Τύπο. Γιατί οι δημοσιογράφοι κατά κανόνα ενδιαφέρονται πραγματικά για στοιχεία και αναφορές σε πρόσωπα, σε γεγονότα και σε πηγές, ανεξάρτητα από το δικαίωμά τους βέβαια να τα σχολιάζουν παράλληλα.ΥΠΑΤΟΝ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΝ ΤΟΥ 33ου ΤΗΣ ΙΤΑΛΙΑΣΥΠΑΤΟΣ ΜΕΓΑΣ ΤΑΞΙΑΡΧΗΣ Ζενίθ Ρώμης 16 Ιουνίου 1981Προς ʼπαντα τα "Ύπατα Συμβούλια του Αρχαίου και Αποδεδειγμένου Σκωτικού Τύπου.Ένα σοβαρό γεγονός έλαβε χώραν εν Ιταλία αυταίς τας ημέρας, το οποίον θα έχει ίσως ενδιαφέρον δι' όλα τα Ύπατα Συμβούλια του κόσμου του Α. Α. Σ. Τ., δηλαδή η δικαστική έρευνα της δραστηριότητος της ούτω καλουμένης Στοάς Ρ2. Μια βραχεία εισαγωγή θα ήτο αναγκαία επί του θέματος τούτου. Η Στοά Προπαγάνδα Ν2 (Στοά Ρ2) ιδρύθη εις την Ιταλίαν το έτος 1887 από τον Μέγαν Διδάσκαλον Adriano Lemmi. Διέφερε από τας άλλας Στοάς εις δύο σημεία α) Ο ίδιος ο Μέγας Διδάσκαλος ήτο ο μόνιμος εν ενεργεία Σεβάσμιός της κατά κανονισμούς. β) Η Στοά είχε το δικαίωμα να δέχεται μέλη από όλα τα μέρη της Ιταλίας ενώ κάθε άλλη Στοά δύναται να επιλέγει τα μέλη της μόνον από την περιοχήν της έδρας της. Η Στοά Ρ2 προορίζετο να αποκτήσει περιορισμένον αριθμόν τεκτόνων οι οποίοι λόγω της προσωπικής των κοινωνικής και πολιτικής θέσεως, δεν επετρέπετο να εισέλθουν εις τας συνήθεις κανονικάς Στοάς (Υπουργοί, βουλευταί, αξιωματικοί, ανώτεροι κρατικοί λειτουργεί κ.λπ.).Το 1925 ο φασισμός κατέστρεψε τον Ιταλικόν Τεκτονισμόν συμπεριλαμβανομένης και της Στοάς Ρ2. Μετά τον πόλεμον ανασυνεστήθη ο Τεκτονισμός εις την Ιταλίας, επίσης δέ και η Στοά Ρ2. Το τέλος του έτους 1960 ο εν ενεργεία Μέγας Διδάσκαλος επεφόρτισε τον Licio Gelli ένα Διδάσκαλο Τέκτονα με πολλά προσόντα, με την ειδική αποστολή να αναδιοργανώσει την Στοά Ρ2. Κατά το διάστημα της θητείας του διαδόχου του (Μέγας Διδάσκαλος ήτο ο Lino Salvini), πολλοί Τέκτονες είχαν την αίσθηση ότι ο αδ. Gelli δεν περιόριζε την δράσιν του εις την αναδιοργάνωσιν της Στοάς, αλλά οργάνωνε ένα είδος ιδιαιτέρας ομάδος δια λογαριασμόν του δηλ. μιας ιδιωτικής "προσωπικής" Στοάς εις την οποίαν δεν εγένοντο δεκτοί (ως επισκέπται) άλλοι τέκτονες αλλά μόνον οι εγγεγραμμένοι εις αυτήν. Υπήρχε το αίσθημα ότι η ομάς αυτή, παραβλέπουσα τον παραδοσιακόν σκοπόν του Τεκτονισμού, ελάμβανε μέρος κατά τινά τρόπον εις πολιτικάς και οικονομικάς πράξεις παραδοσιακώς απηγορευμένας εις τον Τεκτονισμόν εν Ιταλία.Κατά την ετησίαν Γενικήν Συνέλευσιν εν Νεαπόλει το 1974 η Μεγάλη Στοά απεφάσισε να διαλύσει την Στοάν Ρ2. Εν τούτοις η απόφασις δεν εξετελέσθη, αφού εις την Γενικήν Συνέλευσιν του επομένου έτους ο Μέγας Διδάσκαλος Salvini ανήγγειλε ότι η εν λόγω Στοά μετετράπη εις μίαν κανονικήν Στοάν και εξουσιοδοτήθη να εκλέξει τον Σεβάσμιόν της, ο οποίος δεν ήταν άλλος από τον αδ. Licio Gelli. Οι αδελφοί οι επισήμως γνωστοί ως ανήκοντες εις την εν λόγω Στοάν κατά την εποχήν εκείνην ήσαν 50. Παρά ταύτα η δικαστική έρευνα αποκαλύπτει ότι τα μέλη είναι τώρα 953, εκ των οποίων μόνον 50 είχον επισήμως καταχωρηθεί εις τα αρχεία της Μεγάλης Στοάς της Ιταλίας. Επομένως είναι σαφές ότι ο αδ. Gelli χρησιμοποιών το όνομα του Τεκτονισμού εδημιούργησε δια ιδικόν του προσωπικόν όφελος ένα σώμα ξένον προς τον Τεκτονισμόν, αναμεμιγμένον εις παρανόμους πολιτικάς και οικονομικάς δραστηριότητας, το οποίον καλείται κακώς Στοά Ρ2 και του οποίου τα μέλη δεν ανήκουν εις τον κανονικόν Τεκτονισμόν, αλλά είναι μία ομάς η οποία θα έπρεπε να ονομασθεί απλώς "ομάς Gelli". Εις την πραγματικότητα τα μέλη της ομάδας αυτής δεν γνωρίζουν το ένα το άλλο, δεν συνέρχονται εις συνεδρίας της Στοάς, και κατά πλειοψηφία περιορίζουν την δραστηριότητα των εις το να καταβάλουν ετησίαν συνδρομήν εις τον Gelli, όπως εις μίαν προσωπική εταιρείαν.Ο κανονικός Τεκτονισμός (Μεγάλη Ανατολή) διοικούμενος τώρα από τον Μεγάλον Διδάσκαλον Ennio Battelli και ειδικότερα ο Σκωτικός Τύπος, εν Ιταλία, δεν ενεπλάκησαν εις καμμίαν από τας δραστηριότητας της ομάδος Gelli και δεν ανακρίνονται.Οπωσδήποτε ο Τύπος δεν διαχωρίζει σαφώς τον κανονικόν Τεκτονισμόν από την ομάδα Gelli, πράγμα που είναι αποτέλεσμα της ελλειπούς ενημερώσεως η οποία υπάρχει εν Ιταλία όσον αφορά τον Τεκτονισμόν.Ο Μέγας Διδάσκαλος και εγώ εδώσαμεν συνεντεύξεις εις την τηλεόρασιν και εις τας εφημερίδας δια να διευκρινήσωμεν πλήρως το θέμα και ουδείς εξ ημών αρνείται να απαντήσει εις ερωτήσεις που θα ηδύνντο να συμβάλλουν εις τον σκοπόν αυτόν.Ως τελικόν σχόλιον δύναται να λεχθεί ότι με μίαν αυστηρωτέραν στάσιν των Μεγάλων Διδασκάλων που διηύθυναν κατά τα παρελθόν έτη την Μεγάλην Ανατολήν θα ηδύνατο να είχε αποφευχθεί η παρούσα κρίσις δια της διαλύσεως κατά τον χρόνον που έπρεπε της Στοάς Ρ2 η δια παρεμποδίσεως του Gelli να συγκεντρώσει μίαν μεγάλην ομάδα προσώπων υπό την ψευδή κάλυψιν του ονόματος του Τεκτονισμού.Η υπόθεσις της Ρ2 είναι τώρα εις τα χείρας της δικαιοσύνης. Ο Gelli κατηγορείται τώρα δια προδοσίαν και δι' άλλα εγκλήματα. Μέχρις ότου διευκρινισθεί το θέμα τούτο ουδείς δύναται να είπη αν αι κατηγορίαι αυταί έχουν βάσιν ή όχι. Εν τω μεταξύ ο Gelli κατέφυγε εις την Λατινικήν Αμερικήν όπου είναι γνωστοί ότι έχει πολλούς σημαίνοντας φίλους.Όλοι οι Ιταλοί Τέκτονες πιστεύουν εις μίαν γενικήν διευκρίνισιν όσον το δυνατόν ταχύτερον δια να αποφευχθεί λόγω της περιπτώσεως Gelli μία νέα δίωξις κατά του Τεκτονισμού. Η γενική γνώμη είναι ότι πίσω από την περίπτωσιν αυτήν είναι δυνατόν να υπάρχει μία περιέργος πολιτική συμμαχία μεταξύ αριστερών ομάδων και δύο μερίδων των χριστιανοδημοκρατών. Η ενοχοποίησις του Τεκτονισμού είναι δυνατόν να χρησιμοποιείται δι' επίθεσιν εναντίον πολιτικών αντιπάλων και ήδη μερικοί υπουργοί ηναγκάσθησαν να παραιτηθούν αφού απεκαλύφθησαν ως μέλη της Στοάς Ρ2.Πρόσθετοι πληροφορίαι θα ακολουθήσουν όσον το δυνατόν ταχύτερον.MANLIO CECOVINI 33oΥΠΑΤΟΣ ΜΕΓΑΣ ΤΑΞΙΑΡΧΗΣ

ΣΑΛΒΑΔΟΡ ΑΛΙΕΝΤΕ



Σαλβαδόρ Αλιέντε





Ο Σαλβαδόρ Αλιέντε (Salvador Allende Gossens, 1908-1973) ήταν πολιτικός από τη Χιλή, για την οποία έδωσε τη ζωή του. Ιδρυτής του Χιλιανού Σοσιαλιστικού Κόμματος, βουλευτής από τα 28 του, ένας φωτισμένος νεαρός αστός που ακούραστος γύρισε ολόκληρη την χώρα του, για να ακούσει, να συζητήσει, να πείσει. Με έναν σχεδόν εμμονοληπτικό σεβασμό στην Δημοκρατία και τους θεσμούς, αφιέρωσε την ίδια την ύπαρξη του στον σοσιαλιστικό μετασχηματισμό της πατρίδας του.
Το 1970 γίνονται Προεδρικές εκλογές στη Χιλλή και εκλέγεται πανηγυρικά πρόεδρος ο Σαλβαδόρ Αλιέντε, με την υποστήρηξη του κομμουνιστικού κόμματος και των αριστερών δυνάμεων. Στην ομιλία του μετά την νίκη του, ο Αλιέντε είπε: «Αξιώνουμε να δημιουργήσουμε έναν διαφορετικό κόσμο, να αποδείξουμε ότι μπορούν να γίνουν βαθιές αλλαγές που αποτελούν επανάσταση. Πρέπει να δημιουργήσουμε μια κυβέρνηση δημοκρατική, εθνικη, επαναστατική και λαϊκή που θα οδηγήσει στον Σοσιαλισμό». Όπως ήταν φυσικό η εξέλιξη αυτή δεν ήταν ευνοική για τις Η.Π.Α. Ο τότε κάτοικος του λευκού οικου Νίξον είπε χαρακτηριστικά : Τώρα με τον Κάστρο στην Κούβα και τον Αλιέντε στη Χιλή έχουμε στην Λατινική Αμερική ένα κόκκινο σάντουιτς και μοιραία όλη θα γίνει κόκκινη.
Επειδή ο Αλιέντε είχε στο πρόγραμμα του να κρατικοποιήσει τα μεταλλεία χαλκού (τα οποία ανήκαν σε αμερικάνους ιδιώτες) έπρεπε να ανατραπεί. Έτσι, ο Νίξον ορκίζεται να ανατρέψει τον Αλιέντε. Το έργο αυτό το αναθέτει στην C.I.A και οργανωτής του πραξικοπήματος επιλέγεται ο Χένρι Κίσινγκερ. Οι μυστικές υπηρεσίες των Η.Π.Α προσπαθούν να δωροδοκίσουν τον στρατό της Χιλής αλλά ο αρχηγός των ενόπλων δυνάμεων, Ρενέ Σνάιντερ ήταν πιστός στο σύνταγμα και η πρώτη απόπειρα πραξικοπήμαρος απέτυχε. Ο Σνάιντερ βρέθηκε δολοφονημένος λίγες μέρες μετά.
Έπειτα από αυτό, ο Λευκός Οίκος διέταξε τον οικονομικό στραγγαλισμό της χώρας. Η δεύτερη απόπειρα δωροδοκίας στεύτηκε με επιτυχία. Οι φορτηγατζήδες που μετέφεραν τα τρόφημα σταμάτησαν να κάνουν την δουλειά τους. Το κόστος αυτής της απεργίας ήταν 200 εκατομύρια δολλάρια για το κράτος της Χιλής, ενώ η C.I.A ξόδεψε τα διπλάσια. Παρ’ όλα τα δεινά που περνούσε η χώρα, η δημοτικότητα του Αλιέντε συνεχώς αυξανόταν. Κατόπιν αυτού, οι Αμερικανοί οργάνωσαν το σχέδιο Ζ. Τον Ιούνιο του 1973 οργανώνεται ένα δεύτερο πραξικόπημα που κατεστάλη από τη νόμιμη ηγεσία του στρατού και τον στρατηγό Πρατς. Μετά την καταστολή, ο στρατηγός Πράτς συμβούλεψε τον Αλιέντε να δώσει όπλα ανοίγοντας τα οπλοτάσια. Ο Αλιέντε όμως ώντας πιστός στις αξίες του, του απάντησε: Όχι. Αυτή η επανάσταση θα γίνει χωρίς σταγόνα αίμα. Βασίζεται σε αξίες και όχι στην βία.
Μετά από αυτά τα γεγονότα ο Αλιέντε αποφεσίζει να αλλάξει την ηγεσία του στρατού και στην θέση του Πράτς τοποθεεί τον Αουγκούστο Πινοσέτ. Την Τρίτη, 11 Σεπτεμβρίου 1973 γίνεται συγχρονισμένη επίθεση από ξηρά και αέρα στο προεδρικό μέγαρο. Η δημοκρατία καταλύεται και στην εξουσία ανεβαίνει ο Πινοσέτ.

BECCARIA







της Μαριάνθης Θεοδωροπούλου,πτυχιούχου Νομικής Σχολής Αθηνών





Ο Cesare Beccaria γεννήθηκε στις 11 Μαρτίου του 1738, στο Μιλάνο της Ιταλίας. Γιος (ο μεγαλύτερος) αριστοκρατικής οικογένειας, πήγε σχολείο στην Πάρμα, στο Ιησουήτικο κολλέγιο, όπου και έδειξε μεγάλη κλίση στα μαθηματικά.
Η μελέτη του έργου του Montesque τον έστρεψε προς τα οικονομικά, ενώ την ίδια περίοδο, μετά τα είκοσί του χρόνια γνωρίστηκε με τους αδελφούς Verri, μαζί με τους οποίους αλλά και με άλλους νέους της ιταλικής αριστοκρατίας δημιούργησε μια λογοτεχνική κοινότητα με τίτλο “Ακαδημία των μαχών”(L΄ Accademia dei pugni) , σατιρίζοντας τις διάφορες ακαδημίες που εμφανίστηκαν στην Ιταλία εκείνη την εποχή.
Τα πρώτα χρόνιαΜε τους αδελφούς Verri εξέδιδαν μια εφημερίδα με τίτλο ”Il Caffé”, βασισμένη σαν ιδέα και σαν ύλη στην αγγλική εφημερίδα “The Spectator”, όπου πολλοί δημοσίευαν ανώνυμα τα δοκίμιά τους.
Οι βασικές αρχές τις οποίες επικαλείται στα κείμενά του ο Beccaria είναι η λογική, η κατανόηση του κράτους ως μιας μορφής συμβολαίου, και πάνω απ όλα η αρχή της ωφέλειας, της μεγαλύτερης δυνατής ευτυχίας για το μεγαλύτερο δυνατό αριθμό ανθρώπων. Από πολλούς θεωρείται ο πατέρας του ωφελιμισμού, ενώ ο Bentham επηρεάστηκε πολύ από αυτόν.
Παράλληλα, το 1758 έλαβε το πτυχίο της νομικής από το πανεπιστήμιο της Πάβια. Πέρασαν χρόνια γεμάτα από οικογενειακές δυσκολίες και προβλήματα υγείας. Δεν αγκάλιασε ούτε αποδέχθηκε ποτέ το ρόλο της διασημότητας. Με τους αδελφούς Verri ταξίδεψε στο Παρίσι όπου τον υποδέχθηκαν πολύ θερμά οι φιλόσοφοι, αλλά σύντομα επέστρεψε οριστικά πλέον στην Ιταλία, νιώθοντας νοσταλγία για την πατρίδα του. Οι αδελφοί Verri δεν κατάλαβαν ποτέ την πράξη του αυτή, να εγκαταλείψει μια ζωή γεμάτη δόξα.
Το 1760 έκανε πρόταση γάμου στην δεκαεξάχρονη Teresa Blasco και την παντρεύτηκε παρά την έλλειψη της συναίνεσης των γονέων της και των αντιρρήσεων του πατέρα του, ξεκινώντας την κοινή τους ζωή μέσα στη φτώχεια. Μετά από δύο έτη συμφιλιώθηκε με τον πατέρα του και επέστρεψε τελικά στο πατρικό του σπίτι, όπου γεννήθηκε και η πρώτη του κόρη. Η γυναίκα του πέθανε το 1774 μετά από σοβαρό πρόβλημα υγείας και 3 μήνες αργότερα ξαναπαντρεύτηκε. Παράλληλα περιουσιακές διαφορές ανάμεσα σε αυτόν, τους δυο αδελφούς και την αδελφή του που τον απέσπασαν από τις ασχολίες του για πολλά χρόνια.
Το 1771 έγινε μέλος του ανώτατου οικονομικού συμβουλίου του Μιλάνου και παρέμεινε στη θέση αυτή για το υπόλοιπο της ζωής του, ασχολούμενος με μια μεγάλη ποικιλία θεμάτων, μεταξύ των οποίων οι εργασιακές σχέσεις και η δημόσια παιδεία. Μάλιστα μια αναφορά που έγραψε επηρέασε την υιοθέτηση του μετρικού συστήματος από τη Γαλλία.

Περί αδικημάτων και ποινώνΤο 1774 ο Beccaria εξέδωσε το πιο γνωστό του έργο, «dei delitti e delle pene», «περί αδικημάτων και ποινών», που σηματοδότησε το υψηλότερο σημείο του Μιλανέζικου διαφωτισμού. Το βιβλίο αρίθμησε έξι εκδόσεις σε δεκαοκτώ μήνες και γρήγορα μεταφράστηκε στα γαλλικά (με σχόλια του Βολταίρου, όπου σημείωσε επτά εκδόσεις σε έξι μήνες) στα αγγλικά, πολωνικά, ισπανικά, ολλανδικά, κ.α.
Σε ηλικία μόλις 26 ετών, ο συγγραφέας έγινε διάσημος διεθνώς. Σε αυτό το πόνημα ο Beccaria διατύπωσε τα πρώτα επιχειρήματα που προβλήθηκαν ποτέ ενάντια στη θανατική ποινή. Υποστηρίζει ότι αφενός το κράτος δεν έχει το δικαίωμα να παίρνει ανθρώπινες ζωές και αφετέρου ότι η θανατική ποινή ούτε χρήσιμη είναι, ούτε απαραίτητη.
Η πραγματεία αυτή αποτελεί την πρώτη ολοκληρωμένη δουλειά της ποινικολογίας, έργο σταθμό στην επιστήμη αυτή, που καταπιάνεται με την αναμόρφωση του ποινικού συστήματος με βάση την υπαγωγή της δικαιοσύνης σε ορθολογικούς κανόνες. Ο Beccaria αναπτύσσει τις ιδέες του, ευρισκόμενος πολύ πιο μπροστά από την εποχή του. Επικρίνει τις πρακτικές της ποινικής δικαιοσύνης και συστήνει αναμόρφωση. Για παράδειγμα, υποστηρίζει ότι οι μονομαχίες μπορούν να μειωθούν σημαντικά αν οι νόμοι προστατεύουν το άτομο από προσβολές κατά της τιμής του.
Οι νόμοι ενάντια στην αυτοκτονία είναι αναποτελεσματικοί και έτσι πρέπει να παραλειφθούν, και να αφεθεί η τιμωρία της στο Θεό. Η επικήρυξη θα πρέπει να απαγορευτεί, αφού παροτρύνει τους ανθρώπους να είναι ανήθικοι και δείχνει αδυναμία του κράτους. Υποστηρίζει ότι οι νόμοι πρέπει να υποδεικνύουν ξεκάθαρα τα εγκλήματα, ώστε οι δικαστές να μην παρερμηνεύουν το νόμο, αλλά μόνο να διαπιστώνουν ποιος νόμος παραβιάστηκε• οι ποινές πρέπει να είναι ανάλογης βαρύτητας με το διαπραχθέν έγκλημα• η προδοσία είναι το χειρότερο έγκλημα αφού βλάπτει το κοινωνικό σύνολο.
Ακολουθεί η βία κατά προσώπου ή της περιουσίας του, και τέλος τα εγκλήματα κατά της ιδιοκτησίας που πρέπει να τιμωρούνται με πρόστιμα.
Ο καλύτερος τρόπος πρόληψης κατά τον συγγραφέα είναι οι καθαροί και απλοί νόμοι, η επιβράβευση της αρετής και η βελτίωση της παρεχόμενης παιδείας. Υποστηρίζει ότι η τιμωρία πρέπει να έχει κυρίως αποτρεπτικό - προληπτικό και όχι ανταποδοτικό χαρακτήρα και να είναι ανάλογη με το διαπραχθέν έγκλημα. Η σιγουριά και όχι η σκληρότητα της τιμωρίας επιτυγχάνουν το προληπτικό αποτέλεσμα, ενώ η δημοσιότητα της διαδικασίας ενισχύει την αμεροληψία. Την αποτελεσματικότητα δε, την επιτυγχάνει το ποινικό σύστημα όπου η τιμωρία είναι άμεση, για να έχει μεγαλύτερη αποτρεπτική αξία. Υποστηρίζει τη θεωρία του με βάση τη θεωρία του συνειρμού των ιδεών ( που την ανέπτυξαν σε σημαντικό επίπεδο οι David Hume and David Hartley). Για τον Beccaria, όταν μια τιμωρία ακολουθεί το έγκλημα άμεσα, τότε οι δύο ιδέες, έγκλημα και τιμωρία, θα συσχετιστούν πιο γρήγορα στο μυαλό του ατόμου, δεσμός που γίνεται πιο δυνατός αν η τιμωρία είναι με κάποιον τρόπο σχετική με το έγκλημα.
Επιχειρηματολόγησε επιπλέον και ενάντια στους νόμους ελέγχου χρήσης όπλων.

Ακαδημαϊκή καριέρα και ενασχόληση με τα κοινάΤο Νοέμβριο του 1768 διορίστηκε καθηγητής νομικής και οικονομικών σε θέση που δημιουργήθηκε ειδικά γι΄ αυτόν, στη Βασιλική Σχολή του Μιλάνου, όπου έδινε διαλέξεις για δύο χρόνια. Οι διαλέξεις του πάνω στην πολιτική οικονομία ήταν εφάμιλλες των θεωριών της Αγγλικής σχολής των οικονομολόγων. Έχουν εκδοθεί στη συλλογή με τους ιταλούς συγγραφείς πάνω στην πολιτική οικονομία (Scrittori Classici Italiani di Economia politica, vols. xi. and xii.), πάντως δεν δημιούργησε κανένα άλλο έργο εφάμιλλο του «Περί αδικημάτων και ποινών», παρόλο που έκανε αρκετές ημιτελείς προσπάθειες κατά τη διάρκεια της ζωής του.
Η προσοχή του ήταν στραμμένη στη Γαλλία: αν και αρχικά είχε χαιρετήσει την επανάσταση με ενθουσιασμό, οι βιαιότητες τον σόκαραν.
Το 1791 του ανατέθηκε η αναμόρφωση του δικαστικού κώδικα, στην οποία συνέβαλλε σημαντικά.Πέθανε στις 28 Νοέμβρη 1794 στο Μιλάνο.Επίλογος
Πολλές αναμορφώσεις ευρωπαϊκών ποινικών κωδίκων επηρεάστηκαν από το έργο του Beccaria, αν και πολύ λίγοι πείστηκαν, τουλάχιστον αρχικά, από τα επιχειρήματά του ενάντια στη θανατική ποινή.
Η λογική του, η ευστροφία και η επιμονή στην συνέχεια της γνώσης ήταν χαρακτηριστικές της λόγιας ζωής της εποχής του. Η πραγματεία του, το πιο σημαντικό ίσως έργο που γράφτηκε πάνω στο ποινικό δίκαιο, αποτελεί ωφέλιμο ανάγνωσμα για τον μελετητή ακόμα και δυο αιώνες μετά την πρώτη του εμφάνιση.
Έργα του ιδίου:
• Del Disordine e dei rimedi delle Monete, 1762• “Tentativo Analtico sui Contrabbandi”, 1764, Il Caffé• Dei delitti e delle pene: An Essay on Crimes and Punishment, 1764• Ricerche intorno alla natura dello stile, 1771
• Elementi di economia pubblica, 1804• A Discourse on Public Economy and Commerce,
Πηγές• http://www.britannica.com/eb/article-668/Cesare-Beccaria• http://www.constitution.org/cb/crim_pun.htm• http://www.criminology.fsu.edu/crimtheory/beccaria.htm• http://www.iep.utm.edu/ (Internet Encyclopaedia of Philosophy)• http://www.wikipedia.org
(Αναδημοσίευση από το Έβδομο Τεύχος του “The Art of Crime”, του Εργαστηρίου Ποινικών και Εγκληματικών Ερευνών).




ΤΙΣ ΤΥΦΛΩΣΑΝ ΓΙΑΤΙ ΠΗΓΑΙΝΑΝ ΣΧΟΛΕΙΟ


13 Νοεμβρίου 2008, 09:15

Δύο άνδρες που επέβαιναν σε μοτοσυκλέτα, χρησιμοποιώντας νεροπίστολα γεμάτα οξύ επιτέθηκαν σε μία ομάδα κοριτσιών στο Αφγανιστάν και κατάφεραν να τυφλώσουν δύο από αυτά.
Συνολικά τραυματίστηκαν έξι κοπέλες και μεταφέρθηκαν στο νοσοκομείο, οι δύο όμως είχαν πιο σοβαρά εγκαύματα και παραμένουν υπό την παρακολούθηση των γιατρών, έχοντας χάσει την όρασή τους.
Καμία οργάνωση δεν ανέλαβε την ευθύνη για την επίθεση, εκτιμάται όμως πως προήλθε από υποστηρικτές των Ταλιμπάν, οι οποίοι δεν δέχονται τα κορίτσια να πηγαίνουν σχολείο.
«Πηγαίναμε στο σχολείο όταν οι δύο άνδρες στις μοτοσυκλέτες μας σταμάτησαν. Έριξαν οξύ στα μάτια της αδερφής μου και όταν πήγα να τους σταματήσω έριξαν και σε εμένα. Όταν αρχίσαμε να φωνάζουμε κάποιοι ήρθαν να μας βοηθήσουν και οι άνδρες το έσκασαν», ανέφερε η 16χρονη Λατίφα, η οποία μαζί με την αδερφή της ήταν ένα από τα θύματα της επίθεσης.
Δεν νομιζω να μπορει καποιος να γραψει σχόλιο
τα λόγια περισσευουν και περιττευουν

ΕΠΙΤΕΛΟΥΣ ΕΛΕΥΘΕΡΟΙ

Μάρτιν Λούθερ Κινγκ

Μόλις 30 χρόνια πριν, το μεγαλύτερο μέρος των Αμερικάνων δεν το είχε απασχολήσει το γεγονός ότι το 1/3 των κατοίκων των Ηνωμένων Πολιτειών, οι συμπολίτες με μαύρη επιδερμίδα, είχαν αποκλεισθεί από τα καλύτερα σχολεία, από τα εστιατόρια και τα δημόσια πάρκα. ‘Ήταν περιορισμένοι στο βάθος των λεωφορείων, δεν μπορούσαν να ψηφίσουν στις σημαντικές εκλογές. Δεν μπορούσαν να νοσηλευτούν σε νοσοκομεία, επειδή “ήταν νοσοκομεία για λευκούς”. όμως ήταν υποχρεωμένοι να εκτελούν την στρατιωτική τους θητεία σε ιδιαίτερες μονάδες των ενόπλων δυνάμεων των Ηνωμένων Πολιτειών.
Ανάμεσα σ’ αυτούς που είχαν εγκατασταθεί στο Νέο Κόσμο, ήδη από το 2ο μισό του l9ου αι. ήταν και οι Κινγκ. Απ’ αυτή την οικογένεια γεννήθηκε “μαύρος” στην Ατλάντα της Γεωργίας o ηγέτης και καθοδηγητής των μαύρων ο Μάρτιν Λούθερ Κινγκ. O Μάρτιν Λούθερ Κινγκ, που γεννήθηκε το 1929 ήταν νέγρος, αλλά προνομιούχος. Στον κόσμο των νέγρων ο Μάρτιν ζούσε κάτω από προνομιακές συνθήκες, απολάμβανε την οικονομική θέση του πατέρα του και μεγάλωνε με τις ηθικές και πνευματικές αρχές των γονιών του. Η θέση του ήταν αναμφισβήτητα προνομιακή σε σύγκριση με τα άλλα παιδιά των νέγρων. Αλλά αργά ή γρήγορα θα ερχόταν και γι’ αυτόν η στιγμή της αλήθειας, η οδυνηρή σύγκρουση με την παράλογη πραγματικότητα, η μέρα που κάποιος θα τον ανάγκαζε να σκεφτεί το χρώμα των χεριών του, το χρώμα του προσώπου του, και θα του έλεγε: “Φύγε, είσαι μαύρος”. Έτσι το παιδί έμαθε από κοντά τη λέξη που έδειχνε την περιφρόνηση των λευκών για το σκούρο χρώμα της επιδερμίδας. Παρόλο που στο σχολείο ήταν από τους καλύτερους μαθητές, είχε αποκλεισθεί από τα παιχνίδια των λευκών παιδιών της συνοικίας. Δεν τον ήθελαν στην συντροφιά τους γιατί ήταν “έγχρωμος”.
Στο σπίτι του έρχονταν βροχή τα απειλητικά τηλεφωνήματα της Κου-Κλουξ-Κλαν, της διαβόητης τρομοκρατικής οργάνωσης που ξεφύτρωσε το 1866 στο Παλάσκι του Τέννεση, με σκοπό να διαιωνίσει τη δουλεία των μαύρων. από τα εφηβικά του χρόνια τον κυρίευε η λαχτάρα να προσφέρει κάτι στους ανθρώπους της φυλής του. Επιθυμούσε να γίνει γιατρός ή δικηγόρος, για να μπορέσει να βοηθήσει ως ειδικός τον αγώνα για τα ανθρώπινα δικαιώματα. Τελικά όμως διάλεξε τον δρόμο του κληρικού. Ο νεαρός ρίχθηκε από μικρός στο έργο με την φοβερή ευγλωττία που τον διέκρινε. Ενώ μιλούσε διαδόθηκε στη συνοικία ότι υπήρχε ένας νέος ιεροκήρυκας εμπνευσμένος από το Θεό. Οι πιστοί έτρεχαν κατά εκατοντάδες και ο Μάρτιν αναγκάσθηκε να μετακινηθεί στον κεντρικό νάρθηκα της εκκλησίας.
Οι Ηνωμένες Πολιτείες δεν συγκατατέθηκαν ποτέ στην απελευθέρωση της μοναδικής αποικίας τους: του λαού των μαύρων. Το κίνημα διαμαρτυρίας των νέγρων εμφανίζεται από την αρχή της ανεξαρτησίας των Ηνωμένων Πολιτειών και οι εξεγέρσεις και οι επαναστάσεις των μαύρων διαδέχονται η μία την άλλη.
Ο Κινγκ αφιερώθηκε στην κοινωνική δράση και προτίμησε να δράσει στο Νότο. Έτσι έγινε ένας λαμπρός διανοούμενος. Στα 25 χρόνια του ο Λούθερ Κινγκ ήταν καλός ιεροκήρυκας. ‘όταν αποφάσισε να πάει στο Μοντγκόμερι, γνώριζε ότι διάλεγε το χειρότερο άντρο του ρατσισμού σ’ όλο το Νότο. Οι νέγροι δεν είχαν δικαίωμα ψήφου, τα παιδιά τους φοιτούσαν σε ξεχωριστά σχολεία, ήταν θύματα της αστυνομικής θηριωδίας. Μία από τις πιο μισητές μορφές διαχωρισμού μεταξύ Λευκών-Μαύρων στο Νότο ήταν εκείνη που ασκήθηκε από την εταιρία που εκμεταλλεύονταν τη συγκοινωνία της πρωτεύουσας της Αλαμπάμα. Η πελατεία της ήταν σχεδόν όλοι νέγροι. Οι οδηγοί μεταχειρίζονταν τους νέγρους σαν εμπορεύματα. Τους έβριζαν “αράπηδες”, “τράγους”. ‘Ήταν το καθημερινό ταξίδι της ντροπής. Έδιναν την θέση τους στους λευκούς. Η εντολή πραγματοποιούταν συνήθως χωρίς κουβέντα. Μια ήσυχη νέγρα η Ρόζα Πάρκς δεν κουνήθηκε μετά την εντολή του οδηγού. Ο οδηγός σταμάτησε το λεωφορείο και φώναξε 2 αστυνομικούς οι οποίοι και τη συνέλαβαν. Το γκέτο “πήρε φωτιά” από την είδηση της συλλήψεως. Ένας στέλεχος της N.A.A.C.P. (Εθνικής Επιτροπής Υπεράσπισης των Μαύρων) έριξε την ιδέα για 24ωρο μποϊκοτάζ: “Μην παίρνετε το λεωφορείο, μια νέγρα πήγε φυλακή, γιατί αρνήθηκε να δώσει την θέση της στους λευκούς”. H απεργία πέτυχε. Η επιτυχία αξιοποιήθηκε, αποφασίσθηκε να δημιουργηθεί η Ένωση Βελτιώσεως του Μοντγκόμερι με επικεφαλής αυτόν που ασκούσε τη μεγαλύτερη επιρροή εκεί, τον Κινγκ. O Κινγκ είπε στο λόγο του: “Κουραστήκαμε πια να ανεχόμαστε τις διακρίσεις και τις ταπεινώσεις”.
Ο Κινγκ καθώς περνούσε ο χρόνος, γινόταν ο στόχος του λευκού μίσους δεχόταν από το τηλέφωνο κάθε λογής αισχρολογίες. Όμως αυτός είχε Θεία έμπνευση να αγωνίζεται για την δικαιοσύνη, την αλήθεια. Παρόλα ταύτα οι επιθέσεις συνεχίζονταν, έβαζαν βόμβες στο σπίτι του, αλλά αυτός έλεγε: “Θέλω να αγαπάτε τους εχθρούς σας”. Τα λόγια του Κινγκ ήταν η καλύτερη προπαγάνδα της μη-βίας.
Τα χρόνια περνούσαν. Ο Κινγκ δικάστηκε για διάφορους λόγους και αφέθηκε ελεύθερος, ενώ οι φυλετικές διακρίσεις στα λεωφορεία, κρίθηκαν αντισυνταγματικές. ‘Ήταν ο ευτυχής επίλογος μιας σκληρής μάχης. Ο Κινγκ άρχισε νέα εκστρατεία για την εξασφάλιση δικαιώματος ψήφου για όλους τους νέγρους. Το μίσος των ρατσιστών εναντίον του φούντωνε ολοένα. Μια γυναίκα του κάρφωσε στο στήθος μια λάμα. Ευτυχώς γλίτωσε από θαύμα και μετά από μια επιτυχημένη επέμβαση αποφάσισε να επωφεληθεί από τον χρόνο της αναρρώσεώς του για να πραγματοποιήσει το παλιό του όνειρο: να επισκεφτεί την Ινδία, όπου έγινε δεκτός με τιμές ηγεμόνος. Ο Κινγκ εμφάνισε έντονη δράση: αγώνες για το δικαίωμα ψήφου, αγώνες κατά των διακρίσεων. Υποστήριξε το δημοκρατικό υποψήφιο Τζων Κέννεντυ, ο οποίος τον στήριξε στις δύσκολες στιγμές των εκστρατειών του.
Έτσι ο Κινγκ μετά από έντονες πορείες διαμαρτυρίας κατά των φυλετικών διακρίσεων και τις επιθέσεις που δεχόταν από σκληρούς ρατσιστές, βρέθηκε στο νοσοκομείο για να αναρρώσει. Εκεί ένα χαρμόσυνο γεγονός άλλαξε την ζωή του. ‘Ήταν η είδηση ότι του απενεμήθη το βραβείο Νόμπελ για την Ειρήνη το 1964. Όμως και ύστερα από το Νόμπελ, ο Κινγκ δεν αναπαύθηκε στις δάφνες του. Το νέο πεδίο δράσεως ήταν η επαρχία Ντάλας. Εγκαταστάθηκε στην Σέλμα, όπου το περιβάλλον ήταν από τα πιο εχθρικά. Το γεγονός ότι είχε βραβευτεί με Νόμπελ δεν αναχαίτιζε τους ρατσιστές, αντίθετα τους ερέθιζε περισσότερο για την έναρξη επιθέσεων εναντίον του. Ο πρόεδρος Τζόνσον χαρακτήρισε τα γεγονότα της Σέλμας “μια αμερικανική τραγωδία” και έστειλε τον ειδικό απεσταλμένο του Κόλινς για να συζητήσει με τους ρατσιστές ηγέτες, χωρίς να γίνει τίποτα. Το 1966 έφτασε στο Σικάγο. Ο Κινγκ μπήκε στην πιο ρατσιστική συνοικία του Σικάγου. Εκεί βοήθησε τους νέγρους οδοκαθαριστές που πληρώνονταν λιγότερο από τους λευκούς συναδέλφους τους, μετά από συμπλοκή με μια φάλαγγα διαδηλωτών.
Το 1968 εγκαταστάθηκε στην Μέμφιδα του Τενεσή. Στην πόλη κυκλοφορούσε η φήμη ότι Θα δολοφονούσαν τον Κινγκ. Κάποια μέρα μιλώντας σε συγκέντρωση πιστών οπαδών του ο Μάρτιν είπε γαλήνιος: “Δεν ξέρω τι θα συμβεί αλλά δεν είμαι καθόλου ανήσυχος. Ίσως εγώ να μην φθάσω μαζί σας στη “Γη της Επαγγελίας”, ξέρω όμως ότι σαν λαός θα φτάσουμε εκεί”. Την ίδια ώρα στην πανσιόν της Μπέσσυ Μπριούκερ ζητάει δωμάτιο που να βλέπει στο μοτέλ Λωραίνη, όπου μένει ο Κίνγκ, ένας περίφημος πελάτης. Την επόμενη μέρα ένας ένοικος της πανσιόν βλέπει τον Τζων Ουίλαρντ να μπαίνει στο δωμάτιο κουβαλώντας ένα μακρύ δέμα “Σαν τουφέκι φαίνεται” σκέφθηκε. Είχε μαντέψει σωστά. Ο Λούθερ Κινγκ εκείνη τη στιγμή είχε βγει στη βεράντα να πάρει λίγο αέρα. Από 60 μέτρα μακριά ένα δάκτυλο πιέζει την σκανδάλη. Ο Μάρτιν πέφτει βαρύς.
Ο Μάρτιν Λούθερ Κινγκ δολοφονήθηκε στις 4 Απριλίου 1968. Η κηδεία, σύμφωνα με την επιθυμία του Μάρτιν έπρεπε να είναι απλή και σύντομη. Έγινε όμως το αντίθετο. Ο τελευταίος αποχαιρετισμός ήταν μακρύς, συγκεχυμένος και περίπλοκος. Η φυλετική ένταση γίνεται όλο και πιο δραματική. Μα η μορφή του Κίνγκ διατηρεί όλο το κύρος της στους μελετητές της νέας Επανάστασης. Στο βιβλίο του “Οι αδερφοί των Σολενταντ” ο Τζωρτζ Τζάκσον έγραψε: “Ο Μάρτιν Λούθερ Κινγκ προσπάθησε να κατευθύνει το πάθος και το κίνημα των νέγρων των Ηνωμένων Πολιτειών στη γραμμή που εκείνος θεωρούσε πιο κατάλληλη’’.
Οι αγώνες, αλλά και η θυσία του Μ.Λ.Κινγκ δεν πήγαν χαμένοι ήδη από τις 2-7-64, επί προεδρίας Λίντον Τζόνσον ψηφίστηκε o νόμος για τα αστικά δικαιώματα των νέγρων.
Τελειώνοντας Θα ήθελα να αναφέρω ένα απόσπασμα από την γνωστή ομιλία του Μ.Λ.Κινγκ:
Σας λέγω σήμερα, φίλοι μου, ότι παρά τις δυσκολίες και τις απογοητεύσεις της στιγμής, έχω ακόμη ένα όνειρο. Είναι ένα όνειρο γερά ριζωμένο στο αμερικανικό όνειρο.
Εχω ένα όνειρο ότι μια ημέρα αυτό το έθνος θα ξεσηκωθεί και θα ζήσει το αληθινό νόημα της πεποίθησής του: «Θεωρούμε αυτές τις αλήθειες αυταπόδεικτες: ότι όλοι οι άνθρωποι έχουν δημιουργηθεί ίσοι.»
Εχω ένα όνειρο ότι μια ημέρα στους κόκκινους λόφους της Γεωργίας οι γιοι των πρώην σκλάβων και οι γιοι των πρώην ιδιοκτητών θα μπορέσουν να καθήσουν μαζί στο τραπέζι της αδελφότητας.
Εχω ένα όνειρο ότι μια ημέρα ακόμη και η Πολιτεία του Μισισιπή, μια έρημη Πολιτεία, πνιγμένη από τη λάβρα της αδικίας και της καταπίεσης, θα μεταμορφωθεί σε μια όαση ελευθερίας και δικαιοσύνης.
Εχω ένα όνειρο ότι τα τέσσερα παιδιά μου μια ημέρα θα ζήσουν σε ένα έθνος όπου δεν θα κριθούν από το χρώμα του δέρματός τους αλλά από το περιεχόμενο του χαρακτήρα τους.
Εχω ένα όνειρο σήμερα.
Εχω ένα όνειρο ότι μια ημέρα η Πολιτεία της Αλαμπάμας [...] θα μεταμορφωθεί σε μια κατάσταση όπου τα μικρά μαύρα αγόρια και κορίτσια θα μπορέσουν να πιαστούν χέρι χέρι με τα μικρά λευκά αγόρια και κορίτσια και να περπατήσουν μαζί σαν αδελφές και αδελφοί.
Εχω ένα όνειρο σήμερα.
Εχω ένα όνειρο ότι μια ημέρα κάθε κοιλάδα θα υψωθεί, κάθε λόφος και βουνό θα χαμηλώσει, οι ανώμαλοι τόποι θα γίνουν ομαλοί και οι στραβοί τόποι θα γίνουν ευθείς και η δόξα του Κυρίου θα αποκαλυφθεί και όλη η σάρκα μαζί θα την αναγνωρίσει. [...]
Και αν η Αμερική πρόκειται να γίνει μεγάλο έθνος, αυτό πρέπει να γίνει πραγματικότητα. Ετσι, ας ηχήσει η ελευθερία από τις πελώριες κορυφές των λόφων του Νιου Χάμσιρ. Ας ηχήσει η ελευθερία από τα δυνατά βουνά της Νέας Υόρκης. Ας ηχήσει η ελευθερία από τα όρη Αλεγκένι της Πενσυλβανίας!
Ας ηχήσει η ελευθερία από τα χιονοσκέπαστα Βραχώδη Ορη του Κολοράντο!
Ας ηχήσει η ελευθερία από τις καμπυλώδεις κορυφές της Καλιφόρνιας!
Αλλά όχι μόνο· ας ηχήσει η ελευθερία από το Πέτρινο Βουνό της Γεωργίας!
Ας ηχήσει η ελευθερία από το όρος Λουκάουτ του Τενεσί!
Ας ηχήσει η ελευθερία από κάθε λόφο του Μισισιπή. Από κάθε βουνοπλαγιά ας ηχήσει η ελευθερία.
Οταν αφήσουμε την ελευθερία να ηχήσει, όταν την αφήσουμε να ηχήσει από κάθε χωριό και κάθε κωμόπολη, από κάθε Πολιτεία και κάθε πόλη, θα μπορέσουμε να επισπεύσουμε εκείνη την ημέρα που όλα τα παιδιά του Θεού, μαύροι άνθρωποι και λευκοί άνθρωποι, εβραίοι και εθνικοί, προτεστάντες και καθολικοί, θα μπορέσουν να ενώσουν τα χέρια και να τραγουδήσουν τα λόγια του παλιού νέγρικου ύμνου: «Επιτέλους ελεύθεροι! Επιτέλους ελεύθεροι! Ευχαριστούμε τον Παντοδύναμο Θεό, επιτέλους είμαστε ελεύθεροι!». "

ΣΟΚ - ΔΟΛΟΦΟΝΙΑ ΜΕ ΛΙΘΟΒΟΛΙΣΜΟ 13ΧΡΟΝΟΥ ΚΟΡΙΤΣΙΟΥ

Ο ΟΗΕ καταδίκασε τον θάνατο κοριτσιού δια λιθοβολισμού στη Σομαλία
8/11/08 09:39Αθήνα
Τα Ηνωμένα Έθνη καταδίκασαν την Παρασκευή την εκτέλεση ενός κοριτσιού ηλικίας 13 ετών με εντολή Σομαλών προεστών, οι οποίοι την κατηγόρησαν για μοιχεία μετά το βιασμό της, παρά το γεγονός ότι είχε ζητήσει την προστασία τους.
Η UNICEF ανέφερε ότι η Αΐσα λιθοβολήθηκε μέχρι θανάτου στο στάδιο της πόλη Κισμάγιο την 27η Οκτωβρίου, παρόντων χιλιάδων θεατών.
Η Αΐσα είχε πέσει θύμα βιασμού από τρεις άνδρες, ενώ διένυε μεγάλη απόσταση πεζή για να επισκεφθεί τη γιαγιά της στην πρωτεύουσα Μογκαντίσου. Ζήτησε από τοπικούς ισλαμιστές ηγέτες να την προστατεύσουν. Όμως εκείνοι στράφηκαν εναντίον της, την κατηγόρησαν για μοιχεία και την καταδίκασαν σε θάνατο, σύμφωνα με την UNICEF και δημοσιεύματα πολλών ΜΜΕ.
Η εκτέλεση της έφηβης προκάλεσε σοκ σε ολόκληρο τον κόσμο, όμως η επίσημη αντίδραση του ΟΗΕ σημειώθηκε μόλις την Παρασκευή.
Μεγάλα τμήματα της Σομαλίας, μιας από τις φτωχότερες χώρες στον κόσμο, παραμένουν ουσιαστικά εκτός ελέγχου της μεταβατικής κυβέρνησης, η οποία υποστηρίζεται από τις ένοπλες δυνάμεις της Αιθιοπίας και τις ΗΠΑ. Η εξουσία της απειλείται από τους ισλαμιστές μαχητές της Ένωσης Ισλαμικών Δικαστηρίων που διεξάγουν ανταρτοπόλεμο εναντίον της μετά την εκδίωξή τους από το μεγαλύτερο μέρος της χώρας που ήλεγχαν το 2006.
«Το συμβάν υπογραμμίζει την ακραία φύση της βίας, που ασκείται σε βάρος των παιδιών και των γυναικών στη Σομαλία, κι εντείνεται από την αυξανόμενη αναρχία» ανέφερε η επιτετραμμένη του ΟΗΕ για θέματα που αφορούν τα παιδιά και τις ένοπλες συγκρούσεις.
Η αξιωματούχος καταδίκασε τη θανατική ποινή που επιβλήθηκε σε βάρος του κοριτσιού και ζήτησε να υπάρξει μεγαλύτερη προστασία των ανηλίκων στη Σομαλία. Πρόσθεσε ότι τα παιδιά στις εμπόλεμες ζώνες χρησιμοποιούνται από όλες τις αντιμαχόμενες πλευρές και συχνά ακρωτηριάζονται και χάνουν τη ζωή τους.
«Είναι καθήκον της διεθνούς κοινότητας και των τοπικών αρχών να σταματήσουν τις παραβιάσεις αυτές και να διασφαλίσουν την καλύτερη προστασία των παιδιών» πρόσθεσε.
Αυτό το κείμενο εκτυπώθηκε από το in.gr,στη διεύθυνση http://www.in.gr/news/article.asp?lngEntityID=955624&lngDtrID=245

ΨΗΦΙΑΚΗ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ


Ψηφιακή Τεχνολογία
Επαναπροσδιορισμός των Ορίων & του Διπόλου Δημόσιο-Ιδιωτικό


Το κείμενο αυτό αποτελεί ένα μικρό απόσπασμα από τη Διάλεξη που πραγματοποίησε ο γράφων, στη Σχολή Αρχιτεκτόνων Μηχανικών του ΕΜΠ, με τίτλο "ανα_ζητώντας τα όρια". Αντικείμενο της έρευνας αυτής ήταν η μελέτη της έννοιας του ορίου, από αρχιτεκτονική σκοπιά, καθώς και η διεξοδική ανάλυση της δυνατότητας των ορίων να καθορίζουν ποικίλα μορφώματα χώρου με διαφορετικές ποιότητες.Αχιλλέας Ψυλλίδης
Το πέρασμα από την «εποχή της μηχανής» και την αντίστοιχη μηχανιστική αντίληψη του χώρου – απόρροια των επιτευγμάτων της Βιομηχανικής Επανάστασης – στην εποχή της «επανάστασης της πληροφορίας» και των εικόνων, επέφερε περαιτέρω ριζικές αλλαγές στο βιοτικό επίπεδο αλλά και στην αντιληπτική κατάσταση των χωρικών δομών. Η τηλεόραση, το διαδίκτυο (internet), τα σύγχρονα ψηφιακά μέσα απεικόνισης, αποτελούν μερικά μόνο από τα στοιχεία που επαναπροσδιόρισαν τη λογική των ορίων του χώρου.Με την ανάπτυξη των νέων τεχνολογιών, η κοινωνική συνοχή και οι γνωστοί τρόποι επικοινωνίας μέσα στην πόλη, βασισμένοι στη χωρική συνάφεια και γειτνίαση, ανατρέπονται, με συνέπεια ο ρόλος του δημόσιου χώρου ως χώρου επικοινωνίας να εξασθενεί και νέες μορφές επικοινωνίας να τον υποκαθιστούν. Η επιρροή των μέσων επικοινωνίας στην καθημερινή ζωή έχει μεταβάλλει και την έννοια της ιδιωτικότητας. Αλληλεπιδρόμενες τεχνολογίες επιτρέπουν σε κάποιον να είναι σωματικά μόνος και όμως να εξακολουθεί να βρίσκεται σε επαφή – ή σωστότερα να συνδέεται – με άλλους ανθρώπους (π.χ. μέσω του διαδικτύου). Έτσι, επαναπροσδιορίζεται ο ορισμός και η σημασία των λέξεων «ιδιωτικότητα», «μονιμότητα», όρια ανάμεσα στο δυνητικό (virtual) και το (εν ενεργεία) πραγματικό. Οι σύγχρονες βασικές δομές των κτιρίων αλλά και των πόλεων είναι τα δίκτυα τα οποία επιτρέπουν τη χρήση μέσων επικοινωνίας όπως είναι το τηλέφωνο και ο υπολογιστής. Η σημερινή αρχιτεκτονική πρακτική καλείται να αντιμετωπίσει τις ροές των δικτύων, να συγχωνεύσει τις παρεχόμενες ανέσεις και να συσχετιστεί με τη δομή τους . Σύμφωνα με τον Castells «δεν ζούμε πλέον σε μια κατάσταση που καθορίζεται από τον χώρο των τόπων. Ζούμε σε ένα περιβάλλον που καθορίζεται από τον χώρο των ροών: τα χρήματα ρέουν όπως οι πληροφορίες, η τεχνολογία ρέει όπως οι πληροφορίες, η γνώση ρέει όπως οι πληροφορίες» . Η συνεχής χρήση της πληροφορικής και επικοινωνιακής τεχνολογίας (ICT) στην καθημερινή πρακτική, εν αντιθέσει με το παρελθόν όπου απαιτούνταν η παρουσία του ανθρώπου, έχει δημιουργήσει ένα νέο χώρο, παράλληλο προς τον φυσικό: τον οιονεί (virtual) χώρο. Η πραγματοποίηση σχέσεων, δράσεων και επαφών ανάμεσα σε φυσικούς χώρους σε μεγάλη απόσταση μεταξύ τους, σε πραγματικό ή μη-πραγματικό χρόνο (ασύγχρονη επικοινωνία), ενεργοποιεί αυτόν τον δυνητικό χώρο προσδίδοντάς του μια συνεχώς εναλλασσόμενη μορφή. Κατά τον Rashid «υπάρχουν δύο καταστάσεις που πρέπει να θεωρήσουμε: ο φυσικός χώρος της αρχιτεκτονικής όπως τον γνωρίζαμε ανέκαθεν όπου η κλειστότητα, η μορφή και η μονιμότητα θα συνεχίσουν να παίζουν αδιαμφισβήτητα καθοριστικό ρόλο, και η οιονεί αρχιτεκτονική, που τώρα αναδύεται από τον ψηφιακό κόσμο του Διαδικτύου (Internet). Αντικείμενα, χώροι, κτίρια και ιδρύματα μπορούν πλέον να κατασκευάζονται, να πλοηγούνται, να κατανοούνται, να βιώνονται και να χειρίζονται κατά μήκος ενός παγκόσμιου δικτύου. Αυτή είναι μια νέα αρχιτεκτονική ρευστότητας και μεταβλητότητας βασισμένη στις τεχνολογικές εξελίξεις και ωθούμενη από μια βασική ανθρώπινη επιθυμία να εξετάσει το άγνωστο. Το αναπόφευκτο μονοπάτι και για τις δύο αυτές αρχιτεκτονικές, την πραγματική και την εικονική, θα είναι αυτό της σύγκλισης και της ανάδειξης». Σε αυτόν τον υβριδικό, ρευστό χώρο πρέπει να διερευνηθεί η σημασία και ο ρόλος των ορίων, η τοποθεσία των δραστηριοτήτων και των συνεπαγόμενων χωρικών σχέσεων (τι είναι δημόσιο, τι ιδιωτικό;). Το πρώτο μεγάλο βήμα προς αυτή την κατεύθυνση ήταν η εμφάνιση των υπολογιστών και του διαδικτύου στα κτίρια, τόσο τα ιδιωτικά όσο και τα δημόσια. Με αυτό τον τρόπο, μια μεγάλη μερίδα των ανθρώπινων δραστηριοτήτων μπορεί να επιτευχθεί χωρίς τη μετάβαση στον φυσικό χώρο όπου αυτές λαμβάνουν μέρος. Η εργασία, η εκπαίδευση, το εμπόριο και οι συναλλαγές μπορούν να γίνουν τμηματικά ή καθολικά από την κατοικία (βλ. και παρακάτω). Έτσι, οι δραστηριότητες με κατ’ εξοχήν δημόσιο χαρακτήρα εισβάλουν στην ιδιωτική σφαίρα μέσω των προσωπικών υπολογιστών.Στην τυπική – κλασσική αντίληψη μιας επιχείρησης, για παράδειγμα, κάθε εργαζόμενος κατείχε μια θέση εργασίας σε έναν συγκεκριμένο γραφειακό χώρο. Από την άλλη πλευρά, ο εργαζόμενος που συμμετέχει σε μια δυνητική επιχείρηση μοιράζεται ορισμένα μέσα, κινητά, ακίνητα και λογισμικά με άλλους υπαλλήλους μέσω τηλε-εργασίας. Το μέλος της συμβατικής επιχείρησης περνούσε από τον ιδιωτικό χώρο της κατοικίας του στο δημόσιο χώρο του τόπου εργασίας. Αντίθετα, ο τηλε-εργαζόμενος μετατρέπει τον ιδιωτικό χώρο σε δημόσιο, και αντιστρόφως . Μπορεί, επομένως, ορισμένες φορές να διαχειρίζεται σύμφωνα με καθαρά προσωπικά κριτήρια μια χρονικότητα δημόσια. Τα όρια δεν είναι πια αυτονόητα. Αποκτούν περαιτέρω ιδιότητες από τις υλικές. Οι τόποι και οι χρόνοι αναμειγνύονται. Οι ίδιες οι έννοιες του δημόσιου και του ιδιωτικού τίθενται σε αμφισβήτηση. Τα πράγματα έχουν ευκρινή όρια μόνο στο επίπεδο του πραγματικού.Κατά συνέπεια, η οθόνη του υπολογιστή μετατρέπεται σε μια νέα μορφή ορίου ανάμεσα στον ιδιωτικό και τον δημόσιο χώρο. Αποτελεί πλέον ένα ψηφιακό όριο. Η Winka Dubbeldam υποστηρίζει ότι «η οθόνη του υπολογιστή, περισσότερο από την τηλεόραση, έχει μετασχηματίσει εντατικά και εκτεταμένα το νόημα της όψης ως ορίου – συνόρου. Εν αντιθέσει προς την εξωστρεφή φυσικότητα των μακρινών πλέον προγόνων της οθόνης οι οποία έδρασαν ως λεπτά φύλλα… προς τους κρυφούς ιδιωτικούς χώρους του ατόμου, ο εξωτερικός μας κόσμος είναι μόνιμα πλέον θαμμένος στους πιο ενδόμυχους ιδιωτικούς μας χώρους». Η χρήση για παράδειγμα πανέλων LED, τα οποία έχουν την ικανότητα να αναπαράγουν σε ψηφιακή μορφή τις δραστηριότητες που λαμβάνουν μέρος στο εσωτερικό ενός κτιρίου και να τις προβάλλουν σε κοινή θέα πάνω στην εξωτερική επιφάνεια ενός τοίχου, μετατρέπουν το μέχρι πρότινος σαφές οριακό όριο (τοίχος) σε μια δυναμική μεμβράνη επίδειξης εικόνων . Αλλά και άλλα μέσα, όπως οι διάφοροι αισθητήρες που μεταλλάσσουν την όψη των επιφανειών που τους φέρουν, με την αλλαγή των τιμών ορισμένων δεδομένων (χαρακτηριστικό είναι το παράδειγμα του ονομαζόμενου «Πύργου των Ανέμων» του Toyo Ito ), οι κάμερες κλπ μετατρέπονται σε οθόνες προβολής της ιδιωτικής ζωής προς τη δημόσια, μεταβάλλοντας ριζικά τον χαρακτήρα τους. Έτσι, όταν η Hannah Arendt έλεγε ότι «…μη στερητικό χαρακτηριστικό της ιδιωτικότητας είναι το γεγονός ότι οι τέσσερις τοίχοι της ιδιοκτησίας ενός ατόμου του παρέχουν τον μόνο ασφαλή χώρο για να κρυφτεί από τον κοινό, δημόσιο κόσμο…από το να είναι κανείς ορατός…», δεν θα μπορούσε να φανταστεί ότι τα σύγχρονα μέσα επικοινωνίας θα στερούσαν και αυτό ακόμη το χαρακτηριστικό.Αυτός ακριβώς ο προβληματισμός για την εξέλιξη της σχέσης μεταξύ δημόσιου και ιδιωτικού, αλλά και των μεταλλαγών που προκλήθηκαν από τη ραγδαία τεχνολογική ανάπτυξη, ιδιαίτερα στον ευαίσθητο τομέα της ιδιωτικής κατοικίας, αποτέλεσε το κεντρικό θέμα έκθεσης στο Μουσείο Μοντέρνας Τέχνης (ΜοΜΑ) της Νέας Υόρκης, με τίτλο «Η Μη-ιδιωτική Κατοικία» . Η έκθεση αυτή αποτελεί, ίσως, μια απόδειξη των όσων αναλύθηκαν προηγουμένως και άλλαξαν το τοπίο στην κλασσική συντακτική δομή του χώρου. Όπως γίνεται αντιληπτό και από τον τίτλο, η έκθεση παρουσίαζε 26 συνολικά σύγχρονες κατοικίες, έργα αρχιτεκτόνων από διάφορα μέρη του πλανήτη, μεμονωμένες οι περισσότερες, οι οποίες προσπαθούσαν να απαντήσουν στη σχέση δημόσιου και ιδιωτικού και να επαναπροσδιορίσουν τα όριά τους.Η ραγδαία ανάπτυξη των νέων μέσων επικοινωνίας λειτούργησε ως καταλύτης για αρχιτεκτονικές καινοτομίες. Οι περισσότερες από τις κατοικίες που παρουσιάστηκαν στην έκθεση ήταν δεκτικές κατασκευές που προσλάμβαναν και μετέδιδαν εικόνες, ήχους, κείμενα και δεδομένα . Αυτό είχε ως αποτέλεσμα αρκετά από τα στοιχεία που κατ’ εξοχήν ανήκουν στην ιδιωτική σφαίρα να αποκτούν δημόσιο χαρακτήρα. Η κατοικία επομένως καλείται να συνθέσει ετερόκλητες επιθυμίες και λειτουργίες και από απλό καταφύγιο να μετατραπεί σε ένα μέσο διάρρηξης, αναίρεσης και προβολής της ιδιωτικής ζωής στη δημόσια. Σε αυτό καθοριστικό ρόλο παίζει η νέα χωρική συνθήκη που δημιουργείται από τα ψηφιακά όρια τα οποία διαφοροποιούνται από τα συμβατικά υλικά όρια και ανοίγουν «παράθυρα» επικοινωνίας σε έναν ρευστό και συνεχώς μεταβαλλόμενο οιονεί κόσμο. Κατά συνέπεια, ένας συμπαγής τοίχος χωρίς συμβατικά ανοίγματα μπορεί μέσω της ψηφιακής τεχνολογίας να μετατραπεί σε μια δυναμική μεμβράνη προβολής δεδομένων, αποκτώντας έτσι μια ιδιαίτερη ρευστότητα που επαναπροσδιορίζει την υλικότητά του. Η έννοια της ιδιωτικότητας όπως φαίνεται αποτελεί αξία που επαναπροσδιορίζεται στο χρόνο. Η ολοένα και αυξανόμενη ρευστότητα μεταξύ του τι είναι δημόσιο και τι ιδιωτικό οφείλεται στη νέα χωρική συνείδηση που επιβάλουν τα ψηφιακά όρια. Ο ανθρώπινος νους μπορεί και αντιλαμβάνεται τον χώρο γύρω του ως σύστημα «κατευθύνσεων και προσανατολισμών», ως μία δυνητικότητα ή ως μία από τις πολλαπλές δυνατές πραγματώσεις αυτής. Από αυτήν την σκοπιά, η συνύπαρξη του υλικού κόσμου με αυτόν του κυβερνοχώρου είναι η υλοποίηση αυτού του δυναμικού συστήματος που παράγει ο σύγχρονος άνθρωπος. Ο προβληματισμός γύρω από τους διπολικούς συσχετισμούς αποκτάει σήμερα μια νέα διάσταση: οι νέες τεχνολογίες παράγουν συνεχώς τις προϋποθέσεις για τη συνύπαρξη των πόλων αυτών ως μία ολότητα. Τα όρια μεταξύ τους είναι δυσδιάκριτα και μεταβαλλόμενα, δεν παύουν ποτέ όμως να είναι μηχανισμοί παραγωγής νοημάτων.Tο όριο πλέον δεν αντιμετωπίζεται σαν φράγμα, περιορισμός, αρχή ή τέλος μιας διαδικασίας. Διαρρηγνύεται, πτυχώνει, γίνεται μια μόνιμα ενδιάμεση, μεταβατική περιοχή, ένα κατώφλι. Mια σχισμή, ένα διάκενο στις ενσφηνωμένες εγκαταστάσεις που επιτρέπει ετερογενείς συναντήσεις, περάσματα σε γραμμές φυγής, απελευθερωτικά γίγνεσθαι.
Ενδεικτική Βιβλιογραφία1. ARENDT, HANNAH: «Η Ανθρώπινη Κατάσταση», μετάφραση: Στέφανου Ροζάνη, Γεράσιμου Λυκιαρδόπουλου, εκδόσεις Γνώση, Αθήνα, 1986.. Τίτλος πρωτοτύπου: “The Human Condition”, The University of Chicago, 1958. 2. CASTELLS, MANUEL: “The informational city: information technology, economic restructuring, and the urban – regional process”, Blackwell, Oxford, 1989.3. CASTELLS, MANUEL: “The Rise of the Network Society”, Blackwell Publishers, Cambridge, Massachusetts, 1996.4. CHERMAYEFF, SERGEY, CHRISTOPHER, ALEXANDER: “Community and Privacy”, Doubleday, New York, 1963.5. COLOMINA, BEATRIZ: “Privacy and Publicity. Modern Architecture as Mass Media”, The MIT Press, 1996.6. LÉVY, PIERRE: «Δυνητική Πραγματικότητα (Realité Virtuelle). Η Φιλοσοφία του Πολιτισμού και του Κυβερνοχώρου», μετάφρ. Μιχάλης Καραχάλιος, σειρά: γλώσσα – θεωρία – πράξη, εκδόσεις Κριτική, Αθήνα, Μάιος 1999. Τίτλος πρωτοτύπου: “Qu’ est-ce que le virtuel?”, éditions La Découverte, Paris, 1995. 7. LYNN, GREG: “Animate Form”, Princeton Architectural Press, New York, 1999.8. METAMORPH TRAJECTORIES, 9. International Architecture Exhibition, La Biennale di Venezia, Marsilio, Italy, 2004.9. MITCHELL, W. J.: “City of Bits: Space, Place and the Infobahn”, The MIT Press, Cambridge, Massachusetts, 1995.10. MITCHELL, W. J.: “E-TOPIA”, The MIT Press, Cambridge, Massachusetts, 1999.11. MVRDV: “Metacity / Datatown”, 010 Publishers, Rotterdam, 1999.12. NEGROPONTE, N.: “Being Digital”, Hodder and Stoughton, London, 1995.13. NORBERG – SCHULTZ, CHRISTIAN: “Genius Loci: Towards a Phenomenology of Architecture”, Rizzoli, New York, 1980.14. NORBERG – SCHULTZ, CHRISTIAN: “Intentions in Architecture”, MIT Press, Cambridge, Massachusetts, 1965.15. RILEY, TERENCE: “The Un-private House”, MoMA Editions, New York, 1999.16. ROWE, C., SLUTZKY, R., HOESLI, B.: “Transparency, literal and phenomenal”, Yale, 1964. Επίσης δημοσιευμένο με τον τίτλο “Transparency”, στο Perspecta, n. 8, 1964.17. SALAZAR, HAIME, GAUSA, MANUEL: “Single Family Housing: the private domain”, translation Paul Hammond, Basel: Birkhäuser Publishers Barcelona, Actar, 1999.18. THOMSON, D’ ARCY W.: «Ανάπτυξη και Μορφή», Πανεπιστημιακές εκδόσεις ΕΜΠ, Αθήνα, 1999. Μετάφραση (Αμαλία Κώνστα) από το αγγλικό πρωτότυπο: “On Growth and Form”, Cambridge University Press, Cambridge, 1961, πρώτη έκδοση 1942.19. VAN BERKEL, BEN, BOS, CAROLINE: “MOVE: Imagination, Techniques, Effects”, UN Studio & Goose Press, Amsterdam, 1999.20. ZELLNER, PETER: “Hybrid Space. New Forms in Digital Architecture”, Thames & Hudson, London, 1999.21. ΦΑΤΟΥΡΟΣ, ΔΗΜΗΤΡΗΣ Α., «Ένα Συντακτικό της Αρχιτεκτονικής Σύνθεσης», Εκδόσεις Παρατηρητής, Θεσσαλονίκη, 1995. Ενδεικτική Αρθρογραφία1. MOSS, MITCHELL L.: “Reinventing the City as a Place to Live and Work”, Housing Policy Debate, vol. 8, Issue 2, Fannie Mae Foundation, Washington, DC, 1997. 2. ΑΙΣΩΠΟΣ, ΓΙΑΝΝΗΣ: «Η έκλειψη του δημόσιου χώρου», Futura 05, 1998 – 99.3. ΑΝΤΩΝΑΚΑΚΗΣ, ΔΗΜΗΤΡΗΣ: «Παρατηρήσεις στο όριο επαφής δημόσιου και ιδιωτικού χώρου», Χρονικό ’73, σελ. 169 – 171. Επίσης δημοσιευμένο στο «Κείμενα για την Αρχιτεκτονική και την Κατοικία», επιλογή – επιμέλεια: Μάχη Καραλή, ΕΜΠ, Αθήνα, 2002, σελ. 191 – 193.4. ΜΟΥΣΕΙΟ ΜΟΝΤΕΡΝΑΣ ΤΕΧΝΗΣ: «Η μη-ιδιωτική κατοικία», , Νέα Υόρκη, Αρχιτεκτονικά Θέματα, 34/2000, σελ. 22 – 23.5. ΠΑΠΟΥΛΙΑΣ, ΧΡΗΣΤΟΣ: “Localizing Border Lines: Negotiating Architectural Dispersion”, The Dispersed House, 2002. Ο πλήρης κατάλογος της βιβλιογραφίας (ο οποίος λόγω του ότι είναι ιδιαίτερα εκτενής δεν καταγράφεται στο συγκεκριμένο απόσπασμα) παρατίθεται στο αντίστοιχο παράρτημα στο τεύχος της Διάλεξης. 2006 Αχιλλέας Ψυλλίδης

http://www.archive.gr/modules.php?name=News&file=article&sid=187

ΑΡΧΙΤΕΚΤΟΝΙΚΗ ΚΑΙ ΨΥΧΟΛΟΓΙΑ



Αρχιτεκτονική και Ψυχολογία




Είναι γεγονός ότι υπάρχει μια συνεχής αλληλεπίδραση ανάμεσα στον χώρο και τον άνθρωπο. Αυτό συμβαίνει με πολλούς τρόπους. Οποιοδήποτε αρχιτεκτόνημα, όπως και κάθε άλλο εξωτερικό αντικείμενο, γίνεται κατανοητό από τον άνθρωπο μέσα από μια διαδικασία αντίληψης, η οποία μετατρέπει τα μηνύματα των αισθήσεων σε ατομική εμπειρία και γνώση. Όμως κατά τη διάρκεια αυτής της διαδικασίας το εξωτερικό ερέθισμα αλλοιώνεται. Δηλαδή, η νοητή εικόνα που σχηματίζει κανείς για το κτίριο δεν ταυτίζεται ποτέ με την πραγματική εικόνα του κτιρίου. Η εσωτερική εικόνα είναι φορτισμένη με διαφόρων ειδών νοήματα που τις προσδίδει αυτόματα το άτομο. Αυτά σχετίζονται με την παιδεία, την πολιτισμική του ιδιαιτερότητα, την ψυχοσύνθεση, ακόμα και τη διάθεσή του.Ορνέλα Βερόνα - Θοδωρής Κωστιδάκης

Έτσι, η Αλίκη του Λούις Κάρολ μπορεί να βιώνει τον ίδιο χώρο τη μια φορά ασφυκτικά στενό και καταπιεστικό και την άλλη, απέραντο, τρομακτικά αχανή και άγνωστο, ενώ το μόνο που άλλαξε ήταν η δική της υπόσταση και όχι ο ίδιος ο χώρος. Eίναι λοιπόν ελλιπές να μελετά κανείς την αρχιτεκτονική χωρίς να λαμβάνει υπ’ όψιν την ανθρώπινη συμπεριφορά. Σε αυτό έγκειται η σημασία της ψυχολογίας, καθώς μπορεί να παρέχει τη μέθοδο με την οποία μελετά κανείς τη δημιουργία ενός αρχιτεκτονικού έργου, την αντιμετώπισή του από τον παρατηρητή, καθώς και τη γλώσσα που χρησιμοποιεί αυτό για να μιλά στα βάθη της ανθρώπινης ψυχής – τη γλώσσα των συμβόλων.…«Ποια είσαι του λόγου σου;» είπε η Κάμπια. Να μια δυσοίωνη αρχή για συζήτηση. Η Αλίκη αποκρίθηκε, κάπως ντροπαλά, «Ούτε και εγώ ξέρω αυτή τη στιγμή κυρία… Έχοντας αλλάξει τόσα μεγέθη μέσα σε μια μέρα, φυσικό είναι να τα έχω χαμένα». «Καθόλου», είπε η Κάμπια. «Ίσως η ίδια να μην το έχετε συνειδητοποιήσει ακόμα», είπε η Αλίκη, «αλλά όταν θα υποχρεωθείτε να μεταμορφωθείτε σε χρυσαλλίδα κι ύστερα από αυτό σε πεταλούδα, θαρρώ τότε πως θα νιώσετε αφύσικα λιγάκι, δε νομίζετε κι εσείς;» «Ούτε κατ’ ιδέαν», είπε η Κάμπια. «Ίσως ο τρόπος που εσείς βλέπετε τα πράγματα να είναι διαφορετικός», είπε η Αλίκη, «το μόνο που ξέρω είναι ότι εμένα θα μ’ έκανε να αισθάνομαι εντελώς αφύσικα». «Εσένα!» είπε η Κάμπια με άκρα περιφρόνηση. «Ποια είσαι εσύ;» πράγμα που ξανάφερε τη συζήτηση από εκεί που είχε ξεκινήσει…Λούις Κάρολ, Η Αλίκη στη Χώρα των Θαυμάτων
Αρχιτεκτονική
Η αρχιτεκτονική αναλύεται σε δυο διαφορετικές συνιστώσες. Αυτές θα μπορούσαμε να τις ονομάσουμε τέχνη και τεχνική. Από αυτές, η πρώτη είναι απροσδιόριστη, μεταβαλλόμενη και μη συγκρίσιμη, σε αντίθεση με τη δεύτερη που μπορεί να χαρακτηριστεί υπολογίσιμη, προβλέψιμη και αξιολογήσιμη. Όπως επισημαίνει ο Alan Colquhoun: «Από όλες τις τέχνες, η αρχιτεκτονική είναι εκείνη που προσφέρεται περισσότερο για χρήση του ορθολογισμού. Ένα κτίριο οφείλει να ικανοποιεί κριτήρια πραγματικά και κατασκευαστικά που περιορίζουν, αν δεν καθορίζουν, το πεδίο στο οποίο δρα η φαντασία του αρχιτέκτονα». Έτσι, έχει δοθεί μεγάλη σημασία στο δεύτερο αυτό σκέλος της αρχιτεκτονικής. Όμως, μέσα στις εμπειρίες ακόμα και του πιο ρασιοναλιστή αρχιτέκτονα, που ασχολείται με το πιο περιοριστικό πρόγραμμα, υπάρχει εκείνη η στιγμή που στο λευκό χαρτί γεννιέται ένα ορισμένο σχήμα ως έκφραση της «αρχικής ιδέας». Υπάρχουν πολλοί τρόποι ικανοποίησης συγκεκριμένων λειτουργικών και κατασκευαστικών αναγκών, αλλά και έκφρασης ορισμένων αισθητικών θεωριών. γιατί κάποιος επέλεξε μια συγκεκριμένη μορφή και – κυρίως – πως την επέλεξε; Επιρροή του ασυνείδητου στην αρχιτεκτονική δημιουργίαΑν εξετάσουμε την αρχιτεκτονική δημιουργία μέσα στα πλαίσια της ψυχολογικής έρευνας (και πιο συγκεκριμένα αυτής του Ελβετού ψυχολόγου Καρλ Γκ. Γιουνγκ) μπορούμε να διακρίνουμε δυο διαφορετικές κατηγορίες δημιουργίας. α) Στην πρώτη περίπτωση, η όλη μορφή, όπως και τα επιμέρους στοιχεία του κτιρίου πηγάζουν από τη συνειδητή πρόθεση του αρχιτέκτονα να παράγει ένα συγκεκριμένο αποτέλεσμα. Ο αρχιτέκτονας χειρίζεται το υλικό του αποσκοπώντας σε έναν καθορισμένο στόχο, προσθέτοντας και αφαιρώντας, αναδεικνύοντας έναν όγκο, μειώνοντας τη σημασία ενός άλλου στοιχείου, ενώ συνέχεια παρακολουθεί με προσοχή το συνολικό αποτέλεσμα, δίνοντας μεγάλη σημασία στους νόμους της μορφής, της κατασκευής και της λειτουργίας. Το δημιούργημα είναι πλήρως υποταγμένο στην ιδέα του ως προς το τελικό αποτέλεσμα. Θέλει να εκφράσει αυτή και τίποτα άλλο. Είναι τόσο ταυτισμένος με το έργο του, ώστε οι προθέσεις και ικανότητές του είναι αδιαχώριστες από την ίδια την πράξη της δημιουργίας. Υπάρχουν άπειρα παραδείγματα σύγχρονης αρχιτεκτονικής δημιουργίας που εξελίσσεται σύμφωνα με την κατηγορία αυτή. β) Υπάρχει όμως και η περίπτωση αρχιτεκτονικών έργων που βασίζονται σε ιδέες οι οποίες ξεχύνονται λίγο – πολύ τέλεια και ολοκληρωμένα από το χέρι του αρχιτέκτονα και του επιβάλλονται πραγματικά. Ο συνειδητός του νους μένει κατάπληκτος και κενός μπροστά σε αυτό το φαινόμενο. Ο ίδιος αισθάνεται να τον πλημμυρίζει ένα πλήθος από ιδέες και εικόνες που ποτέ δεν είχε σκοπό να δημιουργήσει και που η δική του θέληση δε θα μπορούσε ποτέ να τις διατυπώσει. Κι όμως, είναι αναγκασμένος να παραδεχτεί ότι αυτός που εκφράζεται είναι ο ίδιος του ο εαυτός. Η ίδια του η εσωτερική φύση αποκαλύπτεται και παρουσιάζει μορφές και σχήματα που ο ίδιος δε θα είχε αποτολμήσει. Εδώ ο αρχιτέκτονας δεν ταυτίζεται με τη διαδικασία της δημιουργίας. Αντιλαμβάνεται ότι στέκει έξω από το έργο του σαν να ήταν κάποιος άλλος που το δημιούργησε. Αφού όμως αυτές οι εικόνες δεν προέρχονται από τη συνειδητή του θέληση, προφανώς αυτός ο «άλλος» είναι το ασυνείδητό του. Ο Γιουνγκ υποστήριξε ότι το έργο τέχνης γενικότερα δεν έχει την πηγή του στο προσωπικό ασυνείδητο του δημιουργού, αλλά στη σφαίρα της ασυνείδητης ψυχολογίας της οποίας οι αρχέγονες εικόνες είναι η κοινή κληρονομιά όλης της ανθρωπότητας. Αυτή η σφαίρα έχει ονομαστεί συλλογικό ασυνείδητο, για να διαχωριστεί από το προσωπικό ασυνείδητο. Το προσωπικό ασυνείδητο (ή υποσυνείδητο σύμφωνα με τη φροϋδική ορολογία) αποτελείται από το σύνολο όλων εκείνων των ψυχικών διεργασιών και στοιχείων που μπορούν να γίνουν συνειδητά (και συχνά γίνονται), αλλά απωθούνται επειδή δεν είναι αποδεκτά από τη συνείδηση. Έτσι, διατηρούνται έξω από το πεδίο της συνειδητής αντίληψης. Η τέχνη δέχεται επιρροές και από αυτή τη σφαίρα, αλλά δεν είναι αυτές που έχουν καθοριστική σημασία για το τελικό αποτέλεσμα. «Αντίθετα με το προσωπικό ασυνείδητο, που είναι ένα σχετικά λεπτό στρώμα αμέσως κάτω από το κατώφλι της συνειδητότητας, το συλλογικό ασυνείδητο δεν παρουσιάζει καμιά τάση να γίνει συνειδητό κάτω από κανονικές συνθήκες, ούτε και μπορούμε να το επαναφέρουμε στη μνήμη με κάποια αναλυτική τεχνική, αφού το άτομο δεν το είχε απωθήσει ή ξεχάσει. Το συλλογικό ασυνείδητο δεν πρέπει να θεωρείται αυτοσυντηρούμενη οντότητα. Δεν είναι τίποτα άλλο από μια δυναμικότητα που μας παραδίδεται από την αρχέγονη εποχή με τη συγκεκριμένη μορφή μνημονικών εικόνων, ή που κληρονομούμε μέσα στην ανατομική δομή του εγκεφάλου. Δεν υπάρχουν έμφυτες ιδέες, υπάρχουν όμως έμφυτες δυνατότητες ιδεών, που θέτουν όρια ακόμα και στην πιο τολμηρή φαντασία, διατηρώντας τη δραστηριότητα της φαντασίας μας μέσα σε ορισμένες κατηγορίες. Μπορούμε να πούμε ότι είναι αυθύπαρκτες ιδέες, η ύπαρξη των οποίων δεν μπορεί να γίνει αντιληπτή παρά μόνο μέσα από τις επιδράσεις τους. Εμφανίζονται μέσα στα έργα τέχνης, καθορίζοντας αποφασιστικά τη μορφή τους.» Ο ορισμός ενός τέτοιου τμήματος της ψυχής θεωρήθηκε αναγκαίος αφού παρατηρήθηκαν πάρα πολλές περιπτώσεις ατόμων των οποίων τα ασυνείδητα προϊόντα (όνειρα, φαντασίες κτλ) παρουσίαζαν μεγάλη ομοιότητα με μυθολογικά στοιχεία διαφόρων παραδόσεων και λαών. Αν η έρευνα έδειχνε πως οι περισσότερες περιπτώσεις αφορούσαν απλά κάποια ξεχασμένη γνώση, τότε κανείς δεν θα έμπαινε στον κόπο να κάνει μακροσκελείς μελέτες γύρω από αυτό το θέμα. Στην πραγματικό- τητα, όμως, παρατηρήθηκαν τυπικά μυθολογικά στοιχεία ανάμεσα σε άτομα που δεν ήταν δυνατό να τα γνώριζαν από πριν και όπου ήταν επίσης αδύνατη η έμμεση απόρροιά τους από τυχόν γνωστές θρησκευτικές ιδέες ή από δημοφιλή σχήματα λόγου. Τέτοια συμπεράσματα μας αναγκάζουν να υποθέσουμε πως έχουμε να κάνουμε με «αυτόχθονες» αναβιώσεις, ανεξάρτητες από την παράδοση. Επομένως, τα «μυθολογικά» δομικά στοιχεία πρέπει να υπάρχουν μέσα στην ασυνείδητη ψυχή. Τα προϊόντα αυτά ποτέ δεν είναι συγκεκριμένοι μύθοι. Μάλλον είναι μυθολογικά συστατικά τα οποία, εξαιτίας της τυπικής τους φύσης, μπορούμε να τα ονομάσουμε κεντρικά θέματα, αρχέγονες εικόνες ή – όπως τα έχει ονομάσει ο Γιουνγκ – αρχέτυπα. Ο Γιουνγκ επισημαίνει ότι ο όρος αρχέτυπα που χρησιμοποιεί προέρχεται από τον Πλάτωνα. Αναφέρεται σε αρχέγονους τύπους – εικόνες που υπάρχουν από πανάρχαια χρόνια και αποτελούν κληρονομημένα πρότυπα με τα οποία η ψυχή αντιλαμβάνεται και αντιμετωπίζει τον κόσμο. Τα αρχέτυπα εκφράζουν κάποια θέματα–παραστάσεις τα οποία μπορεί να εκδηλώνονται με τρόπους που να ποικίλουν σημαντικά στις λεπτομέρειες, αλλά δεν χάνουν τη βασική τους δομή (πχ παρακάτω θα αναφερθούν διάφοροι τρόποι απεικόνισης του αρχετυπικού θέματος του τετραγωνισμού του κύκλου). Έτσι, τα αρχέτυπα επηρεάζουν αποφασιστικά την αρχιτεκτονική, καθορίζοντας τις δομές των διαφόρων αρχιτεκτονικών τύπων. Οι τύποι βρίσκονται στη βάση κάθε σκέψης και έκφρασης της αρχιτεκτονικής δραστηριότητας, όπως τα αρχέτυπα βρίσκονται στα θεμέλια της ψυχής. Ο Aldo Rossi ορίζει τον τύπο ως «…κάτι που παραμένει, κάτι σύνθετο, μια λογική σύλληψη που προηγείται από τη μορφή και που την ορίζει». Μπορούμε να συγκρίνουμε το πρώτο από τα τρία στοιχεία που του αποδίδει, με το αρχέτυπο, τόσο του Γιουνγκ όσο και του Πλάτωνα: αποτελεί κάτι πέρα από τις δεσμεύσεις των συγκεκριμένων συνθηκών του οικοδομήματος, πέρα από τις μεταβολές του αισθητού κόσμου και πέρα από τους περιορισμούς του συνειδητού. Όσον αφορά τον χαρακτηρισμό «σύνθετο», θα μπορούσαμε να πούμε ότι δεν είναι τόσο ακριβής παρά μόνο αν εκληφθεί με την έννοια του μη κατανοητού από τη συνειδητή σκέψη. Για την ακρίβεια, ο τύπος (όπως και το αρχέτυπο) είναι κάτι τόσο απλό ώστε να μπορεί να περνά από γενιά σε γενιά ως πρωταρχική δομή, αλλά και τόσο απλό ώστε να παρουσιάζει μεγάλη δυσκολία στην κατανόησή του. Τέλος, ο κάθε τύπος αποτελεί σίγουρα μια προϋπάρχουσα βασική δομή και καθορίζει τις μορφές που προέρχονται από την εκδήλωσή της σε συγκεκριμένες κάθε φορά συνθήκες. Τα παραδείγματα από τη δεύτερη κατηγορία καλλιτεχνικής δημιουργίας στη σύγχρονη αρχιτεκτονική είναι σπάνια, πιθανότατα γιατί σήμερα δίνεται σημασία στο στάδιο της έλλογης επεξεργασίας της ιδέας, αφού μόνο μετά από αυτό θα είναι εφικτή η πραγματοποίηση του κτίσματος στο χώρο. Ίσως μπορούμε να κατανοήσουμε καλύτερα τις δυο κατηγορίες αν θεωρήσουμε ότι αντιπροσωπεύουν τις δυο διαφορετικές φάσεις της αρχιτεκτονικής δημιουργίας (πρώτα η β ως έμπνευση – έστω στιγμιαία – και στη συνέχεια τα διάφορα στάδια της α). Η επίδραση του ασυνείδητου στη δημιουργία της κατηγορίας β είναι σαφής και εμφανής. Όμως είναι πολύ πιθανό ότι ο αρχιτέκτονας της κατηγορίας α, ενώ φαινομενικά δημιουργεί κάτι μόνος του και παράγει αυτό που θέλει συνειδητά να παράγει, στην πραγματικότητα έχει παρασυρθεί τόσο πολύ από τη δημιουργική παρόρμηση ώστε δεν συνειδητοποιεί πια μια «ξένη» (δηλαδή μη συνειδητή) θέληση που τον επηρεάζει. Η πεποίθησή του ότι δημιουργεί με απόλυτη ελευθερία θα ήταν τότε αυταπάτη. Αυτό δεν είναι πολύ απίθανο, καθώς πολλές έρευνες έχουν δείξει ότι υπάρχουν κάθε είδους τρόποι με τους οποίους ο συνειδητός νους όχι μόνο επηρεάζεται από το ασυνείδητο αλλά και καθοδηγείται από αυτό, ιδιαίτερα όταν έχει πλήρη άγνοια της κατάστασης. Υπάρχουν όμως κάποιες ενδείξεις που να στηρίζουν την υπόθεσή μας, ότι ο αρχιτέκτονας παρά την αυτοκυριαρχία του μπορεί να είναι αιχμάλωτος του έργου του; Μια απόδειξη θα μας έδινε ένας αρχιτέκτονας που νομίζει ότι ξέρει τι δημιουργεί αλλά στην πραγματικότητα επιτυγχάνει σε ένα έργο πολύ περισσότερα από αυτά που ο ίδιος αντιλαμβάνεται (και ένα παράδειγμα τόσο έντονο ώστε να αποφεύγεται η πιθανότητα του τυχαίου). Αυτές οι περιπτώσεις δεν είναι ασυνήθιστες, αφού έχουμε παρατηρήσει συχνά το φαινόμενο να «περνάει η μόδα» κάποιου αρχιτέκτονα ή κινήματος και αργότερα να ανακαλύπτεται και πάλι ξαφνικά. Αυτό συμβαίνει όταν η συνειδητή μας ανάπτυξη φτάσει σε ένα ανώτερο επίπεδο από το οποίο ο αρχιτέκτονας ή το κίνημα μπορεί να μας δείξει κάτι καινούριο μέσα από το έργο του. Το στοιχείο αυτό υπήρχε πάντα στο έργο, αλλά μπορεί να ειδωθεί μόνο με καινούριο μάτι, γιατί το παλιό έβλεπε στο έργο μόνο εκείνο που ήταν συνηθισμένο να βλέπει. Επίσης, οι πληροφορίες για τη ζωή μεγάλων αρχιτεκτόνων (όπως και άλλων καλλιτεχνών) μας δείχνουν πολλές φορές ότι η δημιουργική παρόρμηση είναι συχνά τόσο επιτακτική ώστε τρέφεται σε βάρος των ίδιων και υποδουλώνει τα πάντα στην υπηρεσία του έργου, θυσιάζοντας ακόμα και την υγεία ή τη συνηθισμένη ανθρώπινη ευτυχία. Επομένως, καλά θα κάναμε να δούμε τη δημιουργική διαδικασία σαν ένα ζωντανό πράγμα που είναι φυτεμένο στην ανθρώπινη ψυχή. Στη γλώσσα της αναλυτικής ψυχολογίας αυτό το ζωντανό πράγμα είναι ένα αυτόνομο σύμπλεγμα. Είναι ένα αποσπασμένο τμήμα της ψυχής, που ζει μια δική του ζωή έξω από την ιεραρχία του συνειδητού. Ανάλογα με την ενεργειακή του φόρτιση, μπορεί να εμφανιστεί είτε σαν μια απλή διαταραχή των συνειδητών δραστηριοτήτων, είτε σαν μια υπεριστάμενη εξουσία που μπορεί να χαλιναγωγήσει το εγώ για να εξυπηρετήσει τον σκοπό της. Κατά συνέπεια, ο αρχιτέκτονας της κατηγορίας α είναι εκείνος που συγκατατίθεται από την αρχή, αμέσως μόλις αρχίζει να λειτουργεί η ασυνείδητη επιταγή. Ο άλλος αρχιτέκτονας, της κατηγορίας β, είναι εκείνος που (για διάφορους λόγους) δεν μπορεί να συγκατατεθεί σε αυτήν τη λειτουργία, με αποτέλεσμα να ξαφνιάζεται όταν αναλάβει αυτή τον έλεγχο. Έτσι, λοιπόν, ο κάθε αρχιτέκτονας και σε κάθε περίπτωση λειτουργεί ως εκφραστής του ασυνείδητου, δηλαδή ως εκφραστής του αρχέγονου στοιχείου μέσα του, αφού σύμφωνα με το φυλογενετικό νόμο, η ψυχική δομή, όπως και η ανατομική, πρέπει να παρουσιάζει ίχνη των πρώτων σταδίων εξέλιξης από τα οποία έχει περάσει. Και πραγματικά αυτό συμβαίνει με το ασυνείδητο, γιατί στα όνειρα και στις νοητικές διαταραχές έρχονται στην επιφάνεια ψυχικά προϊόντα που έχουν όλα τα χαρακτηριστικά των πρωτόγονων επιπέδων ανάπτυξης, όχι μόνο στη μορφή τους αλλά και στο περιεχόμενο και το νόημά τους, έτσι που θα μπορούσαμε εύκολα να τα ερμηνεύσουμε σαν αποσπάσματα κάποιων μυστικών διδασκαλιών. Το θεμέλιο λοιπόν της δημιουργίας είναι η αρχέγονη εμπειρία. Είναι βέβαια πολύ δύσκολο να πιστέψουμε ότι μια τέτοια εμπειρία μπορεί να είναι πραγματική, γιατί δεν συμβαίνει στους συνηθισμένους ανθρώπους. Δίνει τη μοιραία εντύπωση μιας ασαφούς μεταφυσικής, έτσι που αισθανόμαστε υποχρεωμένοι να επέμβουμε στο όνομα της καλοπροαίρετης λογικής. Οδηγούμαστε στο συμπέρασμα ότι δεν είναι δυνατό να πάρουμε στα σοβαρά αυτά τα πράγματα, γιατί αλλιώς ο κόσμος θα ξαναβυθιστεί σε μια σκοτεινή δεισιδαιμονία. Οι ίδιοι οι αρχιτέκτονες συμβάλλουν σε αυτές τις εντυπώσεις βάζοντας μια υγιή απόσταση ανάμεσα σε αυτούς και το έργο τους. Το 1928, για παράδειγμα, ο Hannes Meyer διακήρυττε ότι το κτίριό του για την Κοινωνία Των Εθνών δε συμβολίζει τίποτα. Ήθελε η αρχιτεκτονική του να λειτουργεί σαν μια μηχανή, χωρίς να σημαίνει τίποτα. Όμως, πάντα υπάρχουν νοήματα πίσω από τα αρχιτεκτονήματα και όπως λέει ο Charles Jencks «ο συμβολισμός μοιάζει με το ασυνείδητο, είναι κάτι αναπόφευκτο και ο καθένας μπορεί είτε να το καταπιέσει είτε να αντιμετωπίσει θετικά. Δυστυχώς οι περισσότεροι αρχιτέκτονες προτιμούν να καταπιέζουν το συμβολικό τους ασυνείδητο…». Εξάλλου, όσο μυστηριώδης και να είναι ο κόσμος του ασυνείδητου δεν είναι τελείως άγνωστος. Ο άνθρωπος τον γνωρίζει από τη μακρινή αρχαιότητα και για τους προγόνους είναι ολοφάνερο μέρος του κόσμου τους. Μόνο εμείς τον έχουμε αποκηρύξει εξαιτίας του φόβου μας για τη δεισιδαιμονία και τη μεταφυσική, χτίζοντας στη θέση του το φαινομενικά ασφαλέστερο και πιο εύπλαστο κόσμο της συνειδητότητας. «…τώρα όμως τα σημαντικότερα από τα αγαθά μας δημιουργούνται δια της μανίας, η οποία μας δίνεται από θεία προσφορά. Γιατί και η προφήτις στους Δελφούς και οι ιέρειες στη Δωδώνη σίγουρα από τη μια κατέχονται από τη μανία, όμως πολλά καλά –και ιδιωτικά και δημόσια– στην Ελλάδα προσέφεραν εξαιτίας της μανίας αυτής, ενώ όταν είχαν τα λογικά τους ελάχιστα προσέφεραν ή και τίποτα. […] Τρίτη λοιπόν είναι η κατοχή του πνεύματος και η μανία που μεταμορφώνει τις μελλοντικές γενιές, αφού έχει καταλάβει αγνή και παρθένα ψυχή, την εξεγείρει και την οδηγεί σε βακχική συμπεριφορά, υμνώντας δηλαδή αμέτρητα ανδραγαθήματα των παλαιότερων και με ωδές και με άλλα ποιητικά μέσα. Όποιος μάλιστα φτάνει στις πύλες της ποίησης, χωρίς να κατέχεται από τη μανία των Μουσών, έχοντας πειστεί ότι τάχα μόνο με την τεχνική του θα γίνει καλός ποιητής, ανεπιτυχής αποβαίνει ο ίδιος. Και αφανίζεται η ποίηση του σώφρονα ποιητή από την ποίηση αυτών που νιώθουν μανία.». Φαίδρος 244b-245aΉ με μια πιο απλή προσέγγιση, ο Αντουάν ντε Σαιντ Εξιπερί λέει μέσα από το στόμα του Μικρού Πρίγκιπα«τα ουσιώδη πράγματα είναι αόρατα για τα μάτια…»Μια ματιά στη σύγχρονη εποχή και ο σημερινός ρόλος των συμβόλων
Επειδή όλες αυτές οι αναφορές κινούνται σε μια άχρονη σφαίρα και μεταδίδουν τα μηνύματα με ανάλογο τρόπο, ας προσπαθήσουμε να κατανοήσουμε τη σχέση όλων αυτών με τη σύγχρονη εποχή και τα σημερινά δεδομένα. Η νόησή μας έχει δημιουργήσει έναν καινούριο κόσμο, ο οποίος στηρίζεται στην υποταγή της φύσης και έχει γεμίσει με κάθε είδους μηχανές. Δεν είναι βέβαια δυνατόν ο άνθρωπος να μην ακολουθήσει τις παράτολμες παρορμήσεις του επιστημονικού και εφευρετικού μυαλού του και να μη χαίρεται το μέγεθος των κατακτήσεών του. Ωστόσο, η ευφυία του παρουσιάζει μια ανησυχητική τάση να εφευρίσκει όλο και περισσότερο επικίνδυνα πράγματα, που καταντούν κάθε μέρα και περισσότερο δραστικά όργανα μαζικής αυτοκτονίας. Εδώ και πολύ καιρό, ο Νίτσε διακήρυξε πανηγυρικά ότι «ο Θεός πέθανε». Έτσι, οι θεότητες ερήμωσαν τα ποτάμια, τα βουνά, τα ζώα και οι θεάνθρωποι θάφτηκαν μέσα στο ασυνείδητό μας. Βαυκαλιζόμαστε και επιπλέον διατηρούμε μια άδικη και στενοκέφαλη άποψη περί ψυχής. Έχουμε πάψει, για παράδειγμα, να στηρίζουμε τη ζωολογία σε μια απαρχαιωμένη ταξινόμηση ανάμεσα σε ζώα βλαβερά και αβλαβή. Αλλά ακόμη και πολλοί ψυχολόγοι δεν έπαψαν ποτέ να πιστεύουν αυτάρεσκα πως η συνείδησή μας είναι η φυσιολογική και το ασυνείδητό μας το αντίθετο. Σε κάθε άλλη επιστήμη τέτοια κρίση θα προκαλούσε τουλάχιστον τα γέλια. Η σημερινή μας γνώση για το ασυνείδητο δείχνει σαφώς ότι αποτελεί ένα φυσικό φαινόμενο που παράγει σύμβολα και ότι, όπως και η ίδια η φύση, είναι τουλάχιστον ουδέτερο. Περιέχει όλες τις πλευρές της ανθρώπινης φύσης, το φως και τη σκιά, την ομορφιά και την ασχήμια, το καλό και το κακό, το βάθος και την επιφάνεια. Το ασυνείδητο αποτελεί κάτι πέρα από τα όρια της συνηθισμένης μας συνειδητής αντίληψης. Εκτείνεται σε βάθη απροσμέτρητα και ανεξερεύνητα για τον άνθρωπο, παρόλο που αυτά τα βάθη βρίσκονται μέσα στην ίδια του την ψυχή. Όλα αυτά τα χαρακτηριστικά ισχύουν ταυτόχρονα και για το διάστημα, που είναι πέρα από τα γήινα δεδομένα, άγνωστο και ανεξερεύνητο. Για αυτόν το λόγο πολλές φορές εμφανίζονται από ασυνείδητο σύμβολα που αφορούν ιδιότητες του διαστήματος.
Το σύμβολο
Αφού λοιπόν το ασυνείδητο εκδηλώνεται κυρίως με σύμβολα και αφού στον αρχιτεκτονικό σχεδιασμό παρεμβαίνει το ασυνείδητο, θα ήταν καλό να γνωρίζαμε περισσότερα για τη φύση των συμβόλων, έτσι ώστε να αντιληφθούμε τι σημαίνει αυτά για την αρχιτεκτονική. Θα πρέπει αρχικά να επισημάνουμε τη διαφορά ανάμεσα σε ένα σήμα και ένα σύμβολο. Το σύμβολο παραπέμπει πάντα σε ένα ευρύτερο περιεχόμενο από αυτό που άμεσα και φανερά εννοεί. Επιπλέον, τα σύμβολα είναι προϊόντα φυσικά και αυθόρμητα. Καμιά μεγαλοφυία δεν έπιασε ποτέ το μολύβι λέγοντας: τώρα θα επινοήσω ένα σύμβολο. Κανείς δεν μπορεί να πάρει μια, λιγότερο ή περισσότερο, ορθολογική σκέψη και να της δώσει στη συνέχεια «συμβολική» μορφή. Με όποιον τρόπο και να την παρουσιάσει, όσο «φανταστικός» κι αν είναι, μια τέτοια ιδέα θα παραμείνει πάντα σήμα, εξαρτημένο από τη συνειδητή σκέψη που εκφράζει, όχι σύμβολο που υποβάλλει κάτι άγνωστο ακόμα. Μπορούμε να διακρίνουμε τα φυσικά σύμβολα, σε αντιδιαστολή με τα πνευματικά. Τα φυσικά προέρχονται από τις ασυνείδητες περιοχές της ψυχής και κατά συνέπεια, αντιπροσωπεύουν μια τεράστια ποικιλία βασικών αρχετύπων, ενώ τα πνευματικά είναι εκείνα που χρησιμοποιήθηκαν για να εκφράσουν «αιώνιες αλήθειες» και χρησιμοποιούνται ακόμη σε πολλές θρησκείες. Έχουν υποστεί πολλές παραμορ- φώσεις κι έχουν μάλιστα περάσει μια διαδικασία επεξεργασίας λίγο – πολύ συνειδη- τή, μπορώντας έτσι να γίνουν συλλογικά αποδεκτές από τις πολιτισμένες κοινωνίες. Όταν ο αρχιτέκτονας δημιουργεί συμβολικές μορφές ασυνείδητα, πιστεύοντας ότι απλώς ακολουθεί αισθητικές ή και λειτουργικές απαιτήσεις, χρησιμοποιεί φυσικά σύμβολα, πρωταρχικά σχήματα ακατέργαστα και ακατανόητα. Όταν δημιουργεί εκ προθέσεως ένα συμβολικό οικοδόμημα (π.χ. εκκλησία) συνήθως χρησιμοποιεί καθιερωμένα, πνευματικά σύμβολα. Αυτό δεν ισχύει στις περιπτώσεις όπου η συνειδητή του πρόθεση διεγείρει απλώς την ανάδυση από μέσα του φυσικών συμβόλων, που και ο ίδιος δεν μπορεί να εξηγήσει επακριβώς (οδηγούμενος πολλές φορές στην προσπάθεια αιτιολόγησης της επιλογής του επίσης με κριτήρια αισθητικά). Ο Γιουνγκ υποστήριξε ότι από τη στιγμή που τα ασυνείδητα στοιχεία γίνουν συνειδητά, αυτό έχει σαν αποτέλεσμα όχι μόνο την αφομοίωσή τους στην ήδη υπάρχουσα προσωπικότητα του εγώ, αλλά και μια μεταμόρφωση της δεύτερης. Τη διαδικασία ωρίμανσης της προσωπικότητας που προκαλείται από την ανάλυση του ασυνείδητου την ονόμασε διαδικασία της εξατομίκευσης. Όσο προχωρά κανείς σε αυτήν την πορεία, έρχεται σε επαφή με ολοένα βαθύτερες και πιο δυσνόητες ιδέες. Τα σύμβολα που αναδύονται ως φορείς τέτοιων νοημάτων τους γίνονται είναι και αυτά πιο αφηρημένα και πιο αρχετυπικά. Εμφανίζονται συχνά σύμβολα γεωμετρικά, σχετικά με τα κανονικά σχήματα. Ο αρχιτέκτονας χρησιμοποιεί συχνά αυτά τα σχήματα, καθώς έχουν στενή σχέση με τη φύση της αρχιτεκτονικής. Τέτοια σύμβολα αντιπροσωπεύουν την αίσθηση της ολότητας, όπου τα διάφορα μέρη της ψυχής (συνειδητά και ασυνείδητα) λειτουργούν ως ενιαίο σύνολο. Σε αυτήν την κατηγορία ανήκει ο συμβολισμός μάνταλα (βλ. παρακάτω) ή ο συμβολισμός της τετράδας. Η σημασία που έχουν ως σύμβολα ενότητας και ολότητας επιβεβαιώνεται από την εμπειρική ψυχολογία. Αυτό που αρχικά φαίνεται σαν αφηρημένη ιδέα, στην πραγματικότητα αντιπροσωπεύει κάτι που υπάρχει σαν δυνατότητα και που μπορεί να το ζήσει κανείς. Καθώς αποτελούν τμήματα του συλλογικού ασυνείδητου δεν εμφανίζονται μόνο στα όνειρα των σύγχρονων ανθρώπων, αλλά είναι ευρύτατα διαδεδομένα στα ιστορικά αρχεία πολλών λαών και εποχών. Ακόμη και στις σπηλαιογραφίες της Ροδεσίας, που χρονολογούνται από τη εποχή του λίθου, δίπλα στις εκπληκτικά ζωντανές εικόνες των ζώων εμφανίζεται ένα αφηρημένο σχήμα – ένας διπλός σταυρός κλεισμένος σε κύκλο. Το σχέδιο έχει εμφανιστεί σε όλους ουσιαστικά τους πολιτισμούς. Είναι ο ηλιακός τροχός και αφού έχει σχεδιαστεί σε μια εποχή που ακόμη δεν είχε εφευρεθεί ο τροχός δεν μπορεί να έχει την προέλευσή του σε κάποια εμπειρία του εξωτερικού κόσμου. Είναι μάλλον το φυσικό σύμβολο μιας εσωτερικής εμπειρίας και είναι ίσως εξίσου πιστό και ζωντανό σαν απεικόνιση αυτής της εμπειρίας όσο και η περίφημη παράσταση του ρινόκερου με τα πουλιά στην πλάτη του, που υπάρχει πιο δίπλα. Η ίδια εμπειρία εκφράζεται ίσως και μέσα από τον Πλάτωνα, στο σημείο που περιγράφει η τετραδική δομή της ψυχής: «Αυτή τη σύνθεση τη χώρισε κατά μήκος φτιάχνοντας δυο κομμάτια. Αφού έβαλε το ένα μισό πάνω στο άλλο, όπως στο σχήμα του Χ, τα λύγισε κυκλικά, ενώνοντας πρώτα τα άκρα τους και στη συνέχεια τα σημεία αυτά μεταξύ τους, σχηματίζοντας έτσι δυο κάθετους κύκλους. Σ’ αυτούς τους δυο κύκλος, τον ένα μέσα στον άλλο, έδωσε κίνηση […] Ύστερα όρισε ότι αυτοί οι δυο κύκλοι θα κινούνται σε αντίθετη κατεύθυνση […] Όταν με αυτόν τον τρόπο ολοκληρώθηκε η σύνθεση της ψυχής με τη θέληση του δημιουργού, τότε εκείνος δημιούργησε και το σώμα.» Τίμαιος, 36cdΣύμφωνα με τον Πορφύριο, το Χ μέσα σε κύκλο ( ) δήλωνε για τους Αιγυπτίους την ψυχή του κόσμου. Για την ακρίβεια, είναι το ιερογλυφικό για την έννοια «πόλη».
Η πόλη ως imago mundi σε σχήμα μάνταλα
Ο Γιουνγκ ερεύνησε τέτοιες γεωμετρικές συνθέσεις, όπως η παραπάνω, στην τέχνη και την αρχιτεκτονική διαφόρων πολιτισμών. Υποστήριξε ότι αποτελούν σύμβολα και ως τέτοια, έχουν χρησιμότητα στην πορεία προς την εξατομίκευση. Κάθε τέτοιο γεωμετρικό σύμβολο το ονόμασε μάνταλα. Η μάνταλα (σανσκριτικά «κύκλος») είναι μια βασική μορφή που μπορεί να βρεθεί στη φύση, ακόμα και στα αντικείμενα και στις εικόνες που δημιουργούνται από τον άνθρωπο και την ψυχή του, τα όνειρα και τη φαντασία. Η μάνταλα είναι ένα από τα κύρια σύμβολα της ολότητας. Απεικονίζει ένα σύστημα τάξης που υπερβαίνει τον εαυτό του πάνω στο ψυχικό χάος με τέτοιο τρόπο, ώστε η φυγόκεντρη τάση του συνόλου διατηρείται υπό έλεγχο από τον προστατευτικό, περιβάλλοντα κύκλο, ενώ ταυτόχρονα το άτομο παίρνει μια θέση σε ένα απρόσωπο πλαίσιο. Η έννοια της πολλαπλότητας εκφράζεται με τα τέσσερα στοιχεία της μάνταλα, που βρίσκονται όμως σε απόλυτη ισορροπία μεταξύ τους και συνθέτουν ένα ενιαίο σύνολο. Υπάρχουν πολλά ονόματα για τα τέσσερα αυτά στοιχεία, που έχουν δοθεί από διάφορους πολιτισμούς. Μπορούμε να αναφέρουμε ενδεικτικά τα τέσσερα σημεία του ορίζοντα (βορράς, νότος, ανατολή δύση), τα τέσσερα στοιχεία του κόσμου (γη, νερό, φωτιά, αέρας), τα τέσσερα βασικά χρώματα για τους ινδιάνους (πράσινο, κόκκινο, κίτρινο και λευκό) και τις τέσσερις εποχές του έτους (άνοιξη, καλοκαίρι, φθινόπωρο, χειμώνας). Μια πιο σύγχρονη θεώρηση μιλάει για τις τέσσερις βασικές ψυχολογικές λειτουργίες του ανθρώπου (δύο ζεύγη) – τη σκέψη και το συναίσθημα, την αίσθηση και τη διαίσθηση. Πολύ συνοπτικά μπορούμε να αναφέρουμε ότι και οι τέσσερις λειτουργίες αποτελούν διαφορετικούς τρόπους αντίληψης των πραγμάτων. Στην ιδανική κατάσταση λειτουργούν ταυτόχρονα. H αίσθηση (αισθητηριακή αντίληψη) σου φανερώνει ότι κάτι υπάρχει και η σκέψη σου αποκαλύπτει τι είναι αυτό το κάτι. Το αίσθημα σου λέει αν είναι ευχάριστο ή δυσάρεστο και η διαίσθηση σου φανερώνει από πού προέρχεται και προς τα που πηγαίνει. Όμως, κάθε άτομο λειτουργεί κυρίως με μια από αυτές, που είναι αποδεκτή από το συνειδητό του, ενώ η αντίθετη της είναι εξορισμένη στο ασυνείδητο. Υπάρχει και μια δευτερεύουσα λειτουργία που είναι συμπληρωματική της πρώτης και ανήκει στο άλλο ζεύγος. Η αντίθετή της είναι επίσης καταπιεσμένη αλλά μπορεί πιο εύκολα να ενταχθεί στη ζωή του ατόμου. Όταν το άτομο μπορέσει να συνδυάσει και να ισορροπήσει τις αντικρουόμενες αυτές τάσεις του, μπορούμε να ισχυριστούμε ότι πραγμάτωσε την έννοια της ολότητας. Ένα χαρακτηριστικό παράδειγμα της επίδρασης του συμβόλου της μάνταλα στο σχεδιασμό μιας πόλης είναι η αρχαία Ρώμη. Σύμφωνα με τον Πλούταρχο οι Ρωμαίοι έμαθαν τα μυστικά της ίδρυσης μιας πόλης από Ετρούσκους δασκάλους «με τη μορφή μυστηρίων». Στη λεπτομερέστατη αφήγηση της ίδρυσης της πόλης της Ρώμης (στη βιογραφία του Ρωμύλου) αναφέρεται ένας κύκλος που χαράζεται με ένα άροτρο γύρω από ένα κέντρο. Το κέντρο παίρνει το σχήμα μιας κυκλικής πλατείας που ονομάζεται mundus. Πριν από αυτό, όμως, ο Πλούταρχος αναφέρει τη roma quadrata του Ρωμύλου σαν μια ορθογωνική πόλη χωρίς να βρίσκει καμιά αντίφαση εκεί. Η Ρώμη για αυτόν ήταν ταυτόχρονα κύκλος και τετράγωνο (ή αλλιώς τετραμερής = quadrata). Όμως, η τελετουργία της ίδρυσης δεν είναι τίποτα άλλο από μεταφορά μιας μυθολογικής (άρα και ψυχολογικής) αξίας σε δράση. Είναι, κατά μια έννοια, η οπτική απεικόνιση του άλυτου μαθηματικού προβλήματος του τετραγωνισμού του κύκλου, που είχε απασχολήσει πολύ τους Έλληνες και που έχει μεγάλη σημασία για το ασυνείδητο. Το σχήμα που συνδυάζει τον κύκλο με το τετράγωνο είναι το σύμβολο της μάνταλα. Πολλές μεσαιωνικές πόλεις χτίστηκαν σύμφωνα με το σχέδιο μάνταλα και περιτοιχίστηκαν με τείχη περίπου κυκλικά. Οι πόλεις αυτές, όπως και η Ρώμη, ήταν διαιρεμένες σε τέταρτα από δυο κάθετους δρόμους που κατέληγαν σε τέσσερις πύλες. Η εκκλησία κτιζόταν στο κέντρο του κύκλου και σημείο τομής των δυο δρόμων. Αυτό το σχέδιο ήταν εμπνευσμένο από το πρότυπο της Ουράνιας Ιερουσαλήμ (από το βιβλίο της Αποκάλυψης), η οποία ήταν θεμελιωμένη πάνω σε τετράγωνο σχέδιο με τρεις σειρές από τείχη που είχαν από τέσσερις πύλες το καθένα. Είτε στην κλασική αρχιτεκτονική, είτε στα κτίσματα των προγόνων, η εφαρμογή του σχεδίου της μάνταλα δεν εξαρτήθηκε από αιτίες οικονομικές ή αισθητικές. Είναι μια μεταμόρφωση της πόλης σε imago mundi (εικόνα του κόσμου), ιερό τόπο που ενώνεται, μέσα από το κέντρο της, με τον «άλλο» κόσμο. Τέτοιο νόημα είχε και η διάταξη της πόλης της Ατλαντίδας, που περιγράφεται στον διάλογο του Πλάτωνα «Κριτίας», καθώς και η μορφή της ουράνιας πόλης Σαμπάλα των Θιβετανών. Η μορφή των σύγχρονων πόλεων δεν καθορίζεται πλέον από συμβολικούς παράγοντες, καθώς υπάρχουν πολλοί άλλοι περιορισμοί (έδαφος, κοινωνικές ανάγκες, οικονομικοί κτλ). Παρόλα αυτά, κάποια χαρακτηριστικά τους παραπέμπουν σε ιδιότητες της μάνταλα. Ακόμα και σήμερα η βασική δομή όλων των αστικών χώρων στηρίζεται σε αυτό που ονομάζεται ιεράρχηση. Τα διάφορα είδη της αφορούν τις χρήσεις, τα κτίρια και τους ελεύθερους χώρους κτλ, όμως η πιο σημαντική για την πόλη ιεραρχία είναι αυτή των δρόμων. Το οδικό δίκτυο δεν είναι ποτέ ομοιόμορφο, αλλά χαρακτηρίζεται από μια διαβάθμιση μεγεθών και ποιοτήτων (λεωφόροι, κύριοι, δευτερεύοντες δρόμοι στενά περάσματα). Κάποιοι δρόμοι είναι πιο σημαντικοί από άλλους, όπως και κάποιες περιοχές είναι πιο σημαντικές από άλλες. Σε μικρές πόλεις υπάρχει η απλή ιεράρχηση με κυρίαρχο το κέντρο και πιο σημαντικούς τους δρόμους που οδηγούν σε αυτό. Σε πιο μεγάλες πόλεις σημαντικοί δρόμοι είναι και αυτοί που οδηγούν σε επιμέρους κέντρα. Όλη αυτά στηρίζονται σε βασικές έννοιες – δομές της πόλης που έχουν κληρονομηθεί από τη ρωμαϊκή αστική οργάνωση στη σύγχρονη εποχή. Η εικόνα που έχουμε για την σύγχρονη πόλη έχει καθοριστεί από αυτά τα βασικά χαρακτηριστικά, τα οποία «τυχαίνει» να αποτελούν βασικές έννοιες στη φαινομενολογία του ασυνείδητου. Οι έννοιες της κεντρικότητας και της σημασίας των κεντρικών κατευθύνσεων σε ένα κατά τα άλλα ποικίλο δίκτυο, αποκτούν ιδιαίτερο χαρακτήρα αν στη θέση του κέντρου της πόλης θέσουμε το κέντρο της ψυχής. Η διαφορά έγκειται στο ότι σήμερα η ταύτιση της πόλης με τον Κόσμο (δηλαδή με το σύμπαν της ψυχής) γίνεται ασυνείδητα. Κτίσματα μνημεία – γλυπτάΤέτοιες δομές (λιγότερο ή περισσότερο απλές) εμφανίζονται συχνά τόσο στο πεδίο της ανθρώπινης δημιουργίας και φαντασίας. Αναδύονται από το ασυνείδητο και δηλώνουν μια κατάσταση που μπορεί να βιωθεί από το άτομο. Είναι μια ακόμη έκφραση του Εαυτού, εκείνης της ισορροπίας ανάμεσα στα αντίθετα στοιχεία της ανθρώπινης ψυχής (το λογικό και το άλογο, τη σκέψη και το συναίσθημα, την αίσθηση και τη διαίσθηση ή με τη γλώσσα των συμβόλων: τη γη και τον αέρα, το νερό και το πυρ). Η ενδιάμεση αυτή κατάσταση συμβολίζεται σε πολλές παραδόσεις από το πέμπτο στοιχείο, τον αιθέρα και αποτελεί προϊόν της ασυνείδητης τάσης για ισορροπία και ενοποίηση, που δεν συμβαδίζει με τη διάκριση και τους διαχωρισμούς του συνειδητού (το πέμπτο στερεό του Πλάτωνα δεν μπορεί να οριστεί μαθηματικά). Τα κτίρια που εκφράζουν τέτοια νοήματα έχουν συχνά το ύψος τους πολύ μεγαλύτερο από τις άλλες δυο διαστάσεις, για να δώσουν την αίσθηση της «ανοδικής πορείας» προς κάτι πιο λεπτοφυές, άπιαστο και (προς το παρόν) ακατανόητο. Με αυτόν τον τρόπο δηλώνουν ταυτόχρονα και την αντίστροφη πορεία, την εκδήλωση αφηρημένων εννοιών στον εμπειρικό κόσμο της απτής πραγματικότητας. Τέτοια κτίσματα χτίστηκαν συχνά ως μνημεία – γλυπτά, με μικρή ή ανύπαρκτη λειτουργική αξία. Λειτουργούσαν ως εικόνες – σύμβολα που απευθύνονταν στο ασυνείδητο του παρατηρητή. Η αίσθηση της ισορροπίας ανάμεσα στα τέσσερα βασικά στοιχεία (που εκφράζεται και από τη μάνταλα) εκδηλώνεται εδώ κατά το ύψος, ξεκινώντας από μεγάλη και στέρεα βάση προς την πιο λεπτεπίλεπτη κορυφή. Στους Αιγυπτιακούς οβελίσκους η τετράγωνη βάση μικραίνει προς τα πάνω, μετατρέπεται σε πυραμίδα και τέλος καταλήγει να αποτελεί ένα και μοναδικό σημείο στην κορυφή. Κάτι αντίστοιχο συμβαίνει στους μουσουλμανικούς μιναρέδες, στα μενίρ της βόρειας Γαλλίας και στις ιαπωνικές παγόδες. Στη θιβετανική στούπα δίνεται από τους Θιβετανούς μια εξωτερική και μια εσωτερική ερμηνεία. Εξωτερικά η στούπα συμβολίζει τα πέντε στοιχεία του κόσμου, αλλά και του ανθρώπινου σώματος, που είναι φθαρτά και παροδικά. Η τετράγωνη βάση αντιστοιχεί στη σταθερότητα της Γης, το καμπύλο μέρος αντιπροσωπεύει το στοιχείο Νερό, το τριγωνικό τμήμα δηλώνει το στοιχείο Πυρ, η ημισέληνος συμβολίζει το στοιχείο Αέρας και ο κύκλος με την φλόγα στην κορυφή το στοιχείο Αιθέρας. Εσωτερικά, συμβολίζει για τους Θιβετανούς τον δρόμο της Φώτισης. Το μουσείο σύγχρονης γλυπτικής Zaandam (Netherlands, 1989) του Aldo Rossi οι όγκοι μικραίνουν όσο ανεβαίνει το επίπεδο, καταλήγοντας στο ημισφαίριο της κορυφής. Εδώ υπάρχει ταυτόχρονα η τετραδική δομή στη βάση (ολότητα - μάνταλα) και η έννοια της σταδιακής ανοδικής πορείας στο κέντρο. Ή αλλιώς, η καθοδική πορεία: το αρχέτυπο της ψυχικής ολότητας (σφαίρα) εκδηλώνεται στην εμπειρική ζωή του ατόμου, στον κόσμο των φθαρτών τεσσάρων στοιχείων (τέσσερις πτέρυγες ισογείου), σε μια κατάσταση πλήρους ισορροπίας. Τα ίδια χαρακτηριστικά υπάρχουν με άλλο τρόπο και σε ένα απραγματοποίητο σχέδιο του James Stirling για την οικιστική ανάπτυξη σε αποβάθρα του Λονδίνου του 1988. Σε αυτό, κάθε πολυκατοικία αποτελείται από όγκους διαφορετικού χαρακτήρα, που μικραίνουν προς τα πάνω. Σε κάθε περίπτωση, οι όγκοι αυτοί είναι τρεις και όχι τέσσερις, καθώς δεν υπάρχει τέταρτος όροφος ή είναι υπόγειος (το τέταρτο στοιχείο παραμένει ανεκδήλωτο – η τέταρτη ψυχολογική λειτουργία παραμένει απωθημένη στο ασυνείδητο). Ωστόσο, η κατάσταση που εκφράζεται οδηγεί στην ολότητα, καθώς οι κατόψεις και η κεντρική σπειροειδής πλατεία έχουν τον χαρακτήρα μάνταλα (συνδυασμός τετράγωνου – τετραμερούς με κύκλο). Κτίρια σταυροειδή με τρούλο.
Ο Άγγελος Προκοπίου γράφει για τους βυζαντινούς σταυροειδείς ναούς: «Η σύζευξη σφαίρας και κύβου είναι συμβολική. Στα αρχαία ελληνικά μυστήρια, η σφαίρα συμβόλιζε τον Ουρανό και τον πανταχού παρόντα και πάντα πληρούντα Λόγον. Ο κύβος είναι η γεωμετρική αναπαράσταση της Γης. Έτσι μας λέει ο Πλάτων στον Τίμαιο. […] Επιζητούσαν να συμβολίσουν το γάμο ουρανού και γης. Όπως και στα προηγούμενα παραδείγματα, αυτό που το συνειδητό αντιλαμβάνεται ως κοσμολογικό συμβολισμό (εικόνα του Κόσμου) αποτελεί στην ουσία εικόνα του Ανθρώπου, με την έννοια του ολοκληρωμένου και ισορροπημένου ατόμου. Έτσι υπάρχει και εδώ το τετράγωνο και ο σταυρός σε ένωση με τον κύκλο. Το αρχέτυπο είναι το ίδιο αλλά εκδηλώνεται διαφορετικά. Κατά μια έννοια, η σφαίρα δηλώνει το άχρονο, το χωρίς αρχή και τέλος, το πέραν της λογικής, δηλαδή εκείνο το αρχέτυπο από το ασυνείδητο που εκφράζει την ολοκλήρωση. Ο κύβος σημαίνει το κατανοητό, το καθορισμένο και το συνηθισμένο, δηλαδή το συνειδητό. Το κέντρο του σταυρού, που είναι ταυτόχρονα και κέντρο της σφαίρας, αποτελεί το σημείο τομής και σύνδεσης των δυο κόσμων. Έτσι, τα ψυχολογικά χαρακτηριστικά που αποτελούν ακόμη απραγματοποίητες δυνατότητες θαμμένες στο ασυνείδητο μπορούν να εμφανιστούν στο συνειδητό και να ενταχθούν στη ζωή του ατόμου. Όμως, στο μεγαλύτερο μέρος της σύγχρονης αρχιτεκτονικής η σχέση ανάμεσα στον κύκλο και το τετράγωνο δεν υπάρχει ή υπάρχει με τρόπο χαλαρό και συμπτωματικό. Ο διαχωρισμός τους ίσως αποτελεί άλλη μια συμβολική έκφραση της ψυχολογικής κατάστασης του σημερινού ανθρώπου, που η ψυχή του έχει χάσει τις ρίζες της και απειλείται με ψυχικό διχασμό. Σύμφωνα με μια άλλη οπτική, τόσο ο ισοσκελής σταυρός ή το τετράγωνο όσο και ο κύκλος εμφανίζονται στα προϊόντα του ασυνείδητου ως σύμβολα πληρότητας και ολότητας του ατόμου. Όμως το τετράγωνο σε αυτή την περίπτωση συμβολίζει τη συνειδητή υλοποίηση της εσωτερικής πληρότητας. Τα σύμβολα είναι πάλι τα ίδια, ο ουρανός και η γη, αλλά με άλλο νόημα. Το κοινό χαρακτηριστικό ανάμεσα στον κύκλο, στο τετράγωνο και στον ισοσκελή σταυρό είναι η απόλυτη συμμετρία ως προς ένα κέντρο. Η συμμετρία πολλές φορές εννοείται ως συνώνυμο της ισορροπίας. Η ανθρώπινη ψυχή χαρακτηρίζεται από έντονες αντικρουόμενες τάσεις – πχ συναισθήματα που συγκρούονται με τη λογική ή επιθυμίες αντίθετες στα συναισθήματα κτλ – οι οποίες μπορούν δυνητικά να δημιουργήσουν μια κατάσταση ολότητας (ακριβώς επειδή είναι αντικρουόμενες) αν ειδωθούν από διαφορετική οπτική. Το πρόσωπο που το κατορθώνει αυτό (μέσα από την πορεία της εξατομίκευσης) γίνεται άτομο, με την έννοια της αδιάσπαστης μονάδας, της ενιαίας οντότητας και δεν αποτελεί πλέον ένα συνονθύλευμα από τάσεις, επιθυμίες, προσδοκίες κτλ). Αυτό το νόημα αποκτά το κέντρο του κύκλου, του τετραγώνου ή του σταυρού. Τα τέσσερα άκρα δηλώνουν ενδεικτικά το πλήθος από αντικρουόμενα στοιχεία.
Κτίρια με συμβολικά στοιχεία
Εκτός από την επιρροή των αρχετύπων στους τύπους των κτιρίων, όπου η κάτοψη καθορίζεται από τη δομή των συμβόλων, υπάρχουν και άλλοι τρόποι με τους οποίους τα σύμβολα εισχωρούν στο αρχιτεκτόνημα. Η οικία Alexander του Roland Coate (1972-74) βρίσκεται θαμμένη κάτω έναν λόφο στην Καλιφόρνια, με δυο μόνο απέναντι πλευρές ανοικτές προς τη θέα (στο βουνό η μια και στον ωκεανό η άλλη). Αυτή η επιλογή ενός υπόγειου κτιρίου εκτός ότι το προστατεύει από τις πυρκαγιές που απειλούν την περιοχή, το ριζώνει κυριολεκτικά και μεταφορικά μέσα στη γη, σαν σπηλιά. Οι βαρείς όγκοι σκυροδέματος το κρατούν ακόμη πιο δεμένο με τη γη, οι οριζόντιες επιφάνειες παραπέμπουν στην εικόνα του ωκεανού και οι στήλες εκτείνονται προς τον ουρανό. Στην πραγματικότητα ο Coate συνδέει αυτές τις εικόνες με συγκεκριμένα Γιουγκικά αρχέτυπα – υπόγειο, ασυνείδητο κτλ. Έτσι, η καθημερινή επαφή με τον κόσμο της φύσης μέσα από τα πρωταρχικά της στοιχεία (πέτρα, γη, νερό, αέρας) δηλώνει την άμεση επαφή της προσωπικότητας με το ασυνείδητο, σε μια κατάσταση πλήρους συνεργασίας και ηρεμίας. Ο Monta Mozuna, στην κατοικία Γιν – Γιανγκ στο Hokkaido (1977) χρησιμοποιεί όγκους και μορφές που έχουν τον χαρακτήρα του μισού για να αποδώσει αρχιτεκτονικά το κινεζικό αυτό σύμβολο. Τούτη η σύνθεση από κομμάτια μισών πραγμάτων, με την έννοια της ένωσης των αντιθέτων, έχει στενή σχέση με τα σύμβολα που προέρχονται από το ασυνείδητο. Πολλές φορές αναδύονται από αυτό εικόνες που εκφράζουν τη μη διαφοροποιημένη κατάσταση που επικρατεί στο πεδίο πέρα από τη συνείδηση. Η εμφάνιση τέτοιων συμβόλων είναι ιδιαίτερα θεραπευτική σε περιπτώσεις όπου το συνειδητό βρίσκεται σε ένα μεγάλο δίλημμα. Σε αυτές τι περιπτώσεις, το εγώ αισθάνεται παγιδευμένο ανάμεσα σε δυο θέσεις τις οποίες θεωρεί ασυμβίβαστες και αντικρουόμενες μεταξύ τους, αλλά ταυτόχρονα πολύ ισχυρές και τις δύο. Τότε είναι πιθανόν (σε κατάλληλες συνθήκες) να αναδυθεί αυθόρμητα από το ασυνείδητο ένα σύμβολο που δηλώνει την ενότητα ανάμεσα στα αντίθετα, καθώς προέρχεται από έναν κόσμο που δεν χαρακτηρίζεται από τους διαχωρισμούς του συνειδητού. Έτσι, το άτομο έρχεται σε επαφή με μια κατάσταση που βρίσκεται πάνω από το συγκεκριμένο δίλημμα, ικανοποιώντας ταυτόχρονα και τις δυο τάσεις. Αυτή η στάση υιοθετείται απλώς από την προσωπικότητα χωρίς να μπορούσε σε καμία περίπτωση να αποτελεί προϊόν συνειδητής προσπάθειας. Το 1989 ο Daniel Libeskid άρχισε να σχεδιάζει την επέκταση του Μουσείου του Βερολίνου με την πτέρυγα των Ιουδαίων και τελικά δημιούργησε ένα κτίριο πλήρες νοημάτων, ιστορικών, κοινωνικών, ψυχολογικών, θρησκευτικών. Η κάτοψή του αποτελεί ελεύθερο μετασχηματισμό του άστρου του Δαβίδ, δημιουργώντας ένα σχήμα που οι ελιγμοί του θυμίζουν τόσο φίδι όσο και κεραυνό. Ο Kurt Fortser συνδέει το σχήμα αυτό με ένα σχέδιο του Paul Klee, όπου εικονίζονται το βιβλικό φίδι και ένας θεϊκός κεραυνός που το απειλεί αλλά δεν το καταστρέφει. Παραμένουν και τα δυο δεμένα σε μια κατάσταση αντινομίας, που υπάρχει και στο κτίριο του μουσείου, καθώς τα δυο έχουν ενωθεί σε μια μορφή (ένωση αντιθέτων). Το φίδι συναντάται πολλές φορές στην ψυχανάλυση ως σύμβολο του χθόνιου, του υπόγειου, δηλαδή του ασυνείδητου. Αν σκεφτούμε το μυθολογικό συμφραζόμενο του Ερμή, το φίδι λαμβάνει τον χαρακτήρα του ψυχοπομπού, του οδηγού δηλαδή της ψυχής. Το κτίριο είναι έτσι διαταγμένο ώστε η διαδρομή που δημιουργείται μέσα από αυτό αποκτά μυστήριο, καθώς δεν είναι ποτέ ορατός ο τελικός προορισμός, αλλά ούτε και τα διάφορα στάδια της πορείας. Αυτό το στοιχείο εμφανίζεται πολύ συχνά στα όνειρα και στη φαντασία, καθώς αποτελεί χαρακτηριστικό της πορείας της εξατομίκευσης, η οποία με «μυθολογική γλώσσα» μπορεί να ειδωθεί ως επικίνδυνο ταξίδι στο άγνωστο. Κτίρια σε αρχετυπικά σχήματαΤέλος, εκτός από τις αρχετυπικές δομές ή τα συμβολικά χαρακτηριστικά που πηγάζουν από το συλλογικό ασυνείδητο, υπάρχουν και τα καθαρά σχήματα ή στερεά, που συναντώνται πολύ συχνά στα προϊόντα του ασυνείδητου. Κάποια τέτοια είναι τα πλατωνικά στερεά, η σφαίρα και τα κανονικά δυσδιάστατα σχήματα. Με την απόλυτη κανονικότητα και συμμετρία τους εκφράζουν εκείνη την ισορροπημένη πρωταρχική κατάσταση της ψυχής, όταν αυτή βρίσκεται σε αρμονία με το σύμπαν, δηλαδή με το εσωτερικό ανεξερεύνητο διάστημα του ασυνείδητου. Ήδη, ο Πλάτων περιέγραφε την ψυχή ως σφαίρα και θεωρούσε τον κύκλο ως το τελειότερο από όλα τα σχήματα, με την έννοια του περιέχοντος τα πάντα και του όμοιου με τον εαυτό του (ολότητα και ενότητα). Οι πρωτόγονοι πολιτισμοί είχαν προφανώς την ίδια αίσθηση. Αρκεί να φέρουμε στο νου μας το Στόουνχετζ, τα igloo και τις ινδιάνικες σκηνές ως τα πιο προφανή παραδείγματα. Υπάρχουν όμως και αρκετά σύγχρονα σφαιρικά κτίρια, ως απόδειξη για τη γοητεία που ασκεί ακόμη και στο σύγχρονο άνθρωπο το σχήμα αυτό. Ένα ακόμη αρχετυπικό στερεό είναι η πυραμίδα με τετράγωνη βάση. Η πιο γνωστή της αρχιτεκτονική εκδήλωση είναι φυσικά αυτή της αιγυπτιακής πυραμίδας. Εκτός των άλλων θεωρούταν από τους αρχαίους Αιγυπτίους ως μέσον μετάβασης της ψυχής προς τον άλλο κόσμο. Σήμερα γνωρίζουμε ότι τέτοιες μαγικές ιδιότητες που αποδίδονται στα κτίρια οφείλονται σε προβολές από το ασυνείδητο και εκφράζουν συμβολικά μια ψυχολογική αλήθεια (που αν εκληφθεί κυριολεκτικά καταλήγει σε δεισιδαιμονία). Έχουμε λοιπόν εδώ το σημείο επικοινωνίας των δυο κόσμων, αυτού που ζούμε και του «άλλου», του άγνωστου. Αυτό δηλώνει τη δίοδο επικοινωνίας μεταξύ συνειδητού και ασυνείδητου, τον τρόπο με τον οποίο τα ασυνείδητα περιεχόμενα (κορυφή) εντάσσονται στην εμπειρική ζωή του ατόμου (τετράγωνη βάση), για να δημιουργήσουν τελικά την κατάσταση της ψυχικής ολότητας και πληρότητας (πυραμίδα). Το ίδιο σύμβολο χρησιμοποιήθηκε και από τον I. M. Pei, για την προσθήκη στο Μουσείο του Λούβρου το 1983, αποσκοπώντας στη «μείωση της απόστασης ανάμεσα στο παρελθόν και το σήμερα». Ο ίδιος δηλώνει ότι η τοποθέτησή της έγινε στο «κέντρο βάρους» του όλου συγκροτήματος, όπου δεν υπήρχε τίποτα. Επίσης, πιστεύει ότι «όσο πιο απλή είναι μια λύση, τόσο πιο δυνατή γίνεται και η πυραμίδα είναι το απλούστερο σχήμα». Αυτή η αναζήτηση σταθερού κέντρου και καθαρού, ισορροπημένου σχήματος χαρακτηρίζει και τα σύμβολα του ασυνείδητου, κατά την τελική φάση της ψυχοθεραπείας, όπου εμφανίζονται στον ορίζοντα οι νέες προοπτικές της προσωπικότητας με τη μορφή μάνταλα. Το κέντρο κατέχει τώρα ο Εαυτός, το σημείο σύνδεσης συνειδητού ασυνείδητου, και όχι το εγώ – κέντρο της συνειδητής προσωπικότητας. Και στις δυο περιπτώσεις είναι σίγουρο ότι η πυρμίδα του Λούβρου αποτελεί ζωντανό σύμβολο, λόγω της σχέσης της με την ψυχή και όχι με τα προγενέστερα παραδείγματα της Αιγύπτου. Αξίζει να σημειώσουμε, τέλος, την παρουσία μιας ανεστραμμένης πυραμίδας που κρέμεται από την οροφή του υπόγειο χώρου της προσθήκης. Ο αρχιτέκτονας δικαιολογεί την επιλογή του: «ήθελα να κάνω κάτι τρελό». Τρελό, όμως, σημαίνει αυτό που δεν ελέγχεται από τη συνειδητή σκέψη, δηλαδή κάτι που προέρχεται από το δυναμικό του ασυνείδητου. Πραγματικά, αν θεωρήσουμε μια ορθή πυραμίδα να ενώνει τη βάση της με μια ανεστραμμένη δημιουργείται το οκτάεδρο του Πλάτωνα, ακόμα πιο πλήρες σύμβολο της ολότητας της ψυχής. Επίδραση τέτοιων κτισμάτων στον άνθρωποΕίναι λοιπόν φανερό ότι κάθε οικοδόμημα που κτίζεται βασισμένο σε έναν συμβολικό τύπο αποτελεί μια προβολή της αρχετυπικής εικόνας του ασυνείδητου στον εξωτερικό κόσμο. Όταν πίσω από τη μορφή υπάρχει η δομή της μάνταλα, η πόλη, το μνημείο, ο ναός, η κατοικία ή το μουσείο γίνονται σύμβολα της ψυχικής ενότητας και έτσι ασκούν μια ειδική επίδραση στο ανθρώπινο ον που παρατηρεί ή ζει σε αυτούς τους τόπους. Αυτό συμβαίνει μέσω του ψυχικού μηχανισμού της προβολής ασυνείδητων δεδομένων στο αρχιτεκτόνημα. Πρόκειται για μια μη λογική, ασυνείδητη ταύτιση, που προκύπτει από το γεγονός πως οτιδήποτε έρχεται σε επαφή μαζί μας αποκτά και την έννοια του συμβόλου. Αυτό συμβαίνει πρώτον επειδή το κάθε ανθρώπινο ον έχει ασυνείδητα περιεχόμενα και δεύτερον, επειδή το κάθε αντικείμενο έχει μια άγνωστη πλευρά. Έτσι, (καθώς είναι αδύνατον να ξεχωρίσουμε δυο άγνωστα) το άγνωστο στοιχείο μέσα στο κτίριο (π.χ. η εσωτερική του διάταξη ή ο τρόπος κατασκευής του ή ακόμη και η χημική σύσταση των υλικών του) και το άγνωστο μέσα μας (ασυνείδητο) ταυτίζονται. Όσο παραμένουν ασυνείδητα τα περιεχόμενα της ψυχής μας προβάλλονται πάντα και η προβολή κατευθύνεται σε οτιδήποτε «δικό μας» («το σπίτι μου, το γραφείο μου, η πόλη μου» αλλά και «ο φίλος μου, ο εχθρός μου, ο πελάτης μου»). Στο βαθμό που τα αποκτήματά «μας» γίνονται φορείς προβολών, αντιπροσωπεύουν κάτι περισσότερο από ό,τι στη φυσική τους κατάσταση και λειτουργούν διαφορετικά. Αποκτούν πολλά νοηματικά επίπεδα και επομένως είναι συμβολικά, αν και ένα τέτοιο γεγονός σπάνια φτάνει στη συνείδηση ή ποτέ. Δηλαδή, ένα κτίριο αποκτά συμβολικό νόημα και αλληλεπιδρά με το άτομο όταν υπάρχουν συνθήκες ικανές να προκαλέσουν προβολή, όπως το αίσθημα ιδιοκτησίας. Όμως, υπάρχουν και κτίσματα που ο συμβολικός τους χαρακτήρας δεν εξαρτάται απλώς από τη στάση του ανθρώπου που τα παρατηρεί, αλλά εκδηλώνονται αυθόρμητα με συμβολική επίδραση στο συνειδητό του. Η δομή αυτών των κτισμάτων είναι τέτοια που αναγκαστικά μένουν απροσπέλαστα σε κάθε νόημα, εκτός αν τους δοθεί ένα συμβολικό νόημα. Ως σύμβολο, ένα κτίριο διαθέτει μια γνωστή και μια άγνωστη πλευρά. Η γνωστή είναι αυτή που μπορεί να γίνει αντιληπτή από τον καθένα (η λειτουργία, η μορφή του κτλ), ενώ η άγνωστη είναι αυτή που φέρει τώρα το νόημα μιας ψυχικής κατάστασης, η οποία φαίνεται παράξενη στο συνειδητό και για αυτό εισχωρεί μέσα του με μεγάλη δυσκολία. Αφού όμως αυτή η κατάσταση εκφράζεται μέσα από κάτι πολύ απτό και πραγματικό (κτίριο), το ασυνείδητο έχει μπροστά στα μάτια του το είδωλό του και έτσι αναγνωρίζει τον εαυτό του. Αυτό συντελεί στη σύνδεση του συνειδητού με το ασυνείδητο μέσω του συμβόλου, το οποίο παίζει το ρόλο του ενδιάμεσου ενοποιητικού στοιχείου. Το κτίσμα σε σχήμα μάνταλα λειτουργεί με αυτόν τον τρόπο πραγματικά ως φορέας ψυχοθεραπείας, ισορροπίας και ολότητας. Μια τέτοια ισορροπία μπορεί να μην χαρακτηρίζει τον ίδιο τον αρχιτέκτονα, καθώς οι εικόνες που αναδύονται από μέσα του και καθορίζουν τις μορφές, προέρχονται από το συλλογικό ασυνείδητο και όχι από τη συνείδησή του. Αυτό είναι το μυστικό των μεγάλων έργων και της επίδρασης που ασκούν πάνω μας. Η έμπνευση και ο σχεδιασμός ενός έργου είναι στην ουσία η ασυνείδητη ενεργοποίηση μιας αρχέτυπης εικόνας και η επεξεργασία αυτής της εικόνας μέχρι να γίνει ένα τελειωμένο αρχιτεκτόνημα. Δίνοντάς της μορφή, ο αρχιτέκτονας τη μεταφράζει στη γλώσσα του παρόντος, επιτρέποντάς μας να ξαναβρούμε την επαφή με το νόημα που εκφράζει. Σε αυτό έγκειται μια άλλη διάσταση της κοινωνικής σημασίας της αρχιτεκτονικής: εργάζεται συνέχει για να μορφοποιήσει το πνεύμα της εποχής, εκδηλώνοντας εκείνες τις μορφές που λείπουν περισσότερο από την εποχή της. Οι λαοί και οι εποχές, όπως και τα άτομα, έχουν τις δικές τους χαρακτηριστικές τάσεις και στάσεις. Όμως, η ύπαρξη μιας κατεύθυνσης συνεπάγεται τον αποκλεισμό κάποιων άλλων κατευθύνσεων και ο αποκλεισμός σημαίνει ότι πάρα πολλά ψυχικά στοιχεία που θα μπορούσαν να παίξουν τον ρόλο τους στη ζωή χάνουν το δικαίωμα να υπάρχουν επειδή είναι ασυμβίβαστα με τη γενική στάση ή νοοτροπία. Κάθε φορά, λοιπόν, που η συνειδητή ζωή γίνεται μονόπλευρη ή υιοθετεί μια ψεύτικη στάση, οι αρχετυπικές εικόνες αναδύονται στην επιφάνεια «ενστικτωδώς», στα όνειρα και τα οράματα των καλλιτεχνών και οραματιστών, για να αποκαταστήσουν την ψυχική ισορροπία, είτε του ατόμου είτε της εποχής. Έτσι, η ανικανοποίητη λαχτάρα του αρχιτέκτονα φτάνει πίσω στο παρελθόν, στην αρχέγονη εικόνα του ασυνείδητου που είναι η πιο κατάλληλη για να αντισταθμίσει την ανεπάρκεια και τη μονομέρεια του παρόντος. Ο αρχιτέκτονας παίρνει αυτήν την εικόνα και, ανυψώνοντάς την από τα βαθύτερα επίπεδα του ασυνείδητου, τη συσχετίζει με τις συνειδητές αξίες. Με αυτόν τον τρόπο, τη μεταμορφώνει μέχρι να γίνει δεκτή από το νου των συγχρόνων του ανάλογα με τις ικανότητές τους. Μέσα από τη διαδικασία της προβολής και της αλληλεπίδρασης με το αρχιτεκτόνημα, έρχεται κανείς σε επαφή με εκείνη την ψυχική κατάσταση που αυτό αντιπροσωπεύει. Έτσι, «βουτά μέσα στα ιαματικά και λυτρωτικά βάθη της συλλογικής ψυχής, όπου ο άνθρωπος δεν χάνεται μέσα στην απομόνωση της συνειδητότητας και των σφαλμάτων και του πόνου της, αλλά όπου όλοι οι άνθρωποι κινούνται από έναν κοινό ρυθμό, έναν ρυθμό που επιτρέπει στο άτομο να επικοινωνήσει μέσα από τα συναισθήματα και τις επιδιώξεις του γενικά με την ανθρωπότητα», όπως αναφέρει χαρακτηριστικά ο Γιουνγκ.
Επίλογος
Αντιλαμβανόμαστε πως όλα αυτά μοιάζουν υπερβολικά όταν η αρχιτεκτονική έχει να αντιμετωπίσει συγκεκριμένα κτιριολογικά προγράμματα, λειτουργικές απαιτήσεις, κατασκευαστικές δυσκολίες και δομικούς περιορισμούς. Δεν αρνείται κανείς τη σημασία τους. Όμως, κάποιος που ενδιαφέρεται πραγματικά να ικανοποιήσει μέσα από την αρχιτεκτονική όλες τις ανάγκες του ανθρώπου, θα πρέπει να λάβει υπ’ όψιν του και την ανάγκη για του σύμβολα και για ισορροπία στη ζωή του. Το αρχιτεκτονικό έργο μπορεί να συμβάλλει σε αυτό, καθώς μεταχειρίζεται σύμβολα και μιλά κατευθείαν στην ψυχή. Αυτή είναι η διαφορετική αντιμετώπιση που θέλουμε να προτείνουμε. Θα μπορούσε κάποιος να παρατηρήσει ότι μοιάζουμε με Δον Κιχώτες, που δεν μπορούν να ξεστραβωθούν και να δουν επιτέλους ότι «δεν υπάρχουν γίγαντες, μόνο ανεμόμυλοι / όχι σύμβολα, μόνο κτίρια». Θα μας έλεγε δηλαδή ότι προσδίδουμε σε αυτό ιδέες και φαντάσματα από το παρελθόν, ενώ δεν υπάρχουν. Με λίγα λόγια, θα εννοούσε ότι είναι υπερβολικό να μιλάμε για αλληλεπίδραση ανάμεσα σε ψυχή και αρχιτεκτονική. Εμείς θα του απαντούσαμε ότι ίσως έχει δίκιο…«Και μετά τα λόγια αυτά, φώναξε με όλη του την καρδιά στην Δουλτσινέα, ζητώντας της να τον συνδράμει στον κίνδυνο. Ύστερα, προφυλαγμένος καλά με την ασπίδα του και με το δόρυ προτεταμένο, όρμησε (όσο γρήγορα μπορούσε να καλπάσει ο Ροσινάντης) πάνω στον πρώτο ανεμόμυλο που βρέθηκε μπροστά του και του κατάφερε ένα χτύπημα στο φτερό. Ο άνεμος όμως το γύριζε με τέτοια δύναμη που έκανε το δόρυ κομμάτια, παίρνοντας μαζί του άλογο και καβαλάρη και πετώντας τους αρκετά πιο πέρα στο χώμα. “Θεέ μου βόηθα!” είπε ο Σάντσο. “Δεν σας είπα εγώ να προσέξετε καλά τι κάνετε; Ότι δεν ήταν παρά ανεμόμυλοι κι ότι ο καθένας τους γνωρίζει, εκτός κι αν έχει γίγαντες μέσα στο κεφάλι του;”…» Μιγκέλ ντε Θερβάντες, Δον Κιχώτης
Ενδεικτική ΒιβλιογραφίαΨυχολογίαCarl G. Jung, Ο άνθρωπος και τα σύμβολά του, Εκδόσεις ΑρσενίδηCarl G. Jung, Η ολοκλήρωση της προσωπικότητας, Εκδόσεις ΣπαγείριαCarl G. Jung, Το πρόβλημα του τετάρτου, Εκδόσεις ΣπαγείριαCarl G. Jung, Εισαγωγή στην ψυχολογία, Εκδόσεις ΙάμβλιχοςCarl G. Jung, Το πνεύμα στον άνθρωπο, στην τέχνη και τη λογοτεχνία, Εκδόσεις ΙάμβλιχοςCarl Jung – C. Kerenyi, Η επιστήμη της μυθολογίας, Εκδόσεις Ιάμβλιχος
ΑρχιτεκτονικήAldo Rossi, Η αρχιτεκτονική της πόλης, University Studio PressAmos Rapoport, Ανώνυμη αρχιτεκτονική και πολιτιστικοί παράγοντες, Εκδόσεις Αρχιτεκτονικά ΘέματαArnold Hauser, Κοινωνική ιστορία της τέχνης, Εκδόσεις ΚάλβοςCharles Jencks, The New Moderns, Academy EdiionsCharles Jencks & Harry N. Abrams, Architecture Today, INC PublishersColin Rowe & Fred Koetter, Collage City, The MIT PressHeinrich Klotz, The History of Postmodern Architecture, The MIT PressKristin Feireiss, Daniel Libeskid, Jewish Museum, Ernst & SohnMarco Olivetti, Il Tempio Simbolo Cosmico, Edizioni Abete RomaMichael Snodin, Karl Friedrich Schinkel, A Universal Man, Yale University PressMichael Wilford & Thomas Muirhead, James Stirling - Michael Wilford, Buildings and Projects, Thames & HudsonMorris Adjmi, Aldo Rossi Architecture 1981-1991, Princeton Architectural PressΓεώργιος Προκοπίου, Ο Κοσμολογικός Συμβολισμός του Βυζαντινού Ναού, Εκδόσεις Πύρινος ΚόσμοςΙουλία & Ιωσήφ Στεφάνου, Περιγραφή της Εικόνας της Πόλης, Πανεπιστημιακές Εκδόσεις ΕΜΠ“Αρχιτεκτονική – φαντασία και πραγματικότητα” στο Αρχιτεκτονικά Θέματα, Τόμος 27 / 1993© 2004 Ορνέλα Βερόνα - Θοδωρής Κωστιδάκης Παραπομπή στη δημοσίευση: Ορνέλα Βερόνα - Θοδωρής Κωστιδάκης, " Αρχιτεκτονική και Ψυχολογία", στο Archive, 13.06.2005 {http://www.archive.gr/modules.php?name=News&file=article&sid=145}
http://www.archive.gr/modules.php?name=News&file=article&sid=146

ΑΡΚΑΔΕΣ ΕΣΜΕΝ

H ΕΤΑΙΡΕΙΑ

Ο ΟΡΚΟΣ

«Ορκίζομαι ενώπιον του αληθινού Θεού, ότι θέλω είμαι επί ζωής μου πιστός εις την Εταιρείαν κατά πάντα. Να φανερώσω το παραμικρόν από τα σημεία και τους λόγους της,.......


Ορκίζομαι ότι θέλω τρέφει εις την καρδίαν μου ΑΔΙΑΛΛΑΚΤΟΝ ΜΙΣΟΣ ΕΝΑΝΤΙΟΝ ΤΩΝ ΤΥΡΡΑΝΩΝ ΤΗΣ ΠΑΤΡΙΔΟΣ μου, των οπαδών και των ομοφρόνων με τούτους, θέλω ενεργεί κατά πάντα τρόπον προς βλάβην και αυτόν τον παντελή όλεθρόν των, όταν η περίστασις το συγχωρήσει.

Ορκίζομαι να συντρέχω, όπου εύρω τινά συνάδελφον, με όλην την δύναμιν και την κατάστασίν μου. Να προσφέρω εις αυτόν σέβας και υπακοήν, αν είναι μεγαλύτερος εις τον βαθμόν και αν έτυχε πρότερον εχθρός μου, τόσον περισσότερον να τον αγαπώ και να τον συντρέχω, καθ΄όσον η έχθρα μου ήθελεν είναι μεγαλυτέρα.


Ορκίζομαι ότι καθώς εγώ παρεδέχθην εις Εταιρείαν, να δέχομαι παρομοίως άλλον αδελφόν, μεταχειριζόμενος πάντα τρόπον και όλην την κανονιζομένην άργητα, εωσού τον γνωρίσω Έλληνα αληθή, θερμόν υπερασπιστήν της πατρίδος, άνθρωπον ενάρετον και άξιον όχι μόνον να φυλάττη το μυστικόν, αλλά να κατηχήση και άλλον ορθού φρονήματος.


Ορκίζομαι να προσέχω πάντοτε εις την διαγωγήν μου, να είμαι ενάρετος. Να ευλαβώμαι την θρησκείαν μου, χωρίς να καταφρονώ τας ξένας. Να δίδω πάντοτε το καλόν παράδειγμα. Να συμβουλεύω και να συντρέχω τον ασθενή, τον δυστυχή και τον αδύνατον. Να σέβομαι την διοίκησιν, τα έθιμα, τα κριτήρια και τους διοικητάς του τόπου, εις τον οποίον διατριβώ.

Τέλος πάντων ορκίζομαι εις Σε, ω ιερά πλην τρισάθλια Πατρίς !


Ορκίζομαι εις τας πολυχρονίους βασάνους Σου.


Ορκίζομαι εις τα πικρά δάκρυα τα οποία τόσους αιώνας έχυσαν και χύνουν τα ταλαίπωρα τέκνα Σου, εις τα ίδια μου δάκρυα, χυνόμενα κατά ταύτην την στιγμήν, και εις την μέλλουσαν ελευθερίαν των ομογενών μου ότι αφιερώνομαι όλως εις Σε.


Εις το εξής συ θέλεις είσαι η αιτία και ο σκοπός των διαλογισμών μου.

Το όνομά σου ο οδηγός των πράξεών μου, και η ευτυχία Σου η ανταμοιβή των κόπων μου.
Η θεία δικαιοσύνη ας εξαντλήσει επάνω εις την κεφαλήν μου όλους τους κεραυνούς της, το όνομά μου να είναι εις αποστροφήν, και το υποκείμενόν μου το αντικείμενον της κατάρας και του αναθέματος των Ομογενών μου, αν ίσως λησμονήσω εις μίαν στιγμήν τας δυστυχίας των και δεν εκπληρώσω το χρέος μου.


Τέλος ο θάνατός μου ας είναι η άφευκτος τιμωρία του αμαρτήματός μου, δια να μη λησμονώ την αγνότητα της Εταιρείας με την συμμετοχήν μου».

Διαδήλωση κατά του Μεγάλου Διδασκάλου της Εθνικής Μεγάλης Στοάς της Γαλλίας

Διαδήλωση κατά του Μεγάλου Διδασκάλου της Εθνικής Μεγάλης Στοάς της Γαλλίας
ΕΔΩ.....ΚΟΤΕΣ ΤΑ ΠΟΥΛΑΚΙΑ ΜΟΥ...ΜΠΑΣ ΚΑΙ ΧΑΣΟΥΝ ΚΑΝΕΝΑ ΛΙΛΙ

Διαδήλωση κατά του Μεγάλου Διδασκάλου της Εθνικής Μεγάλης Στοάς της Γαλλίας Το Σάββατο 3 Δεκ. 2011 πραγματοποιήθηκε στο Palais des Sports Murcel Cerdan συγκέντρωση διαμαρτυρίας κατά του Μεγάλου Διδασκάλου της GLNF.

Οι περίπου 1200 παρευρισκόμενοι ζήτησαν την απομάκρυνση του Μ.Δ Francis Stefani κατηγορώντας τον για τον τρόπο που διοικεί την συντεχνία. Οι διαδηλωτές τραγούδησαν το γνωστό τραγούδι των Παρτιζάνων (Marseillaise) και κατέθεσαν στεφάνι παραπέμποντας στο θάνατο της αδελφότητας.

Να σημειωθεί ότι η διαδήλωση καλύφθηκε από τον τύπο με εκτενή αναφορά από την LaParisien .


ΑΠΟ ΤΟ BLOG

http://tektonismos.blogspot.com/2011/12/blog-post_05.html?spref=fb

ΝΑ ΤΟΥΣ ΧΑΙΡΕΣΘΕ

ΝΑ ΤΟΥΣ ΧΑΙΡΕΣΘΕ
Από το Freemasonry today (τεύχος Μαρτίου 2009). Ποιοί είναι οι εικονιζόμενοι ; Κάντε κλικ στη φωτογραφία και φουσκώστε από Εθνική Υπερηφάνεια

ΝΤΡΟΠΗ ΣΑΣ ΩΡΕ

Για πάνω από τέσσερα χρόνια καλούμε τη διοίκηση της Μεγ. Στοάς να κάνει έστω μια δήλωση για το όνομα της Μεγάλης Στοάς που φύτεψαν οι άγγλοι στην γειτονική χώρα που καπηλεύεται την πολιτιστική κληρονομιά όχι μόνο της Μακεδονίας αλλ' όλης της Ελλάδας.
Εκατοντάδες χιλιάδες Ελλήνων έχουν αγανακτήσει με την θυελώδη σιωπή της διοίκησης της Μεγάλης Στοάς, που περιφρονεί όχι μόνο τα Εθνικά μας θέματα αλλά και την μοναδική πατριωτική παράδοση του Ελληνικού Ελευθεροτεκτονισμού.
Απευθυνόμενοι σ' αυτούς τους λέμε " ...το 1993 οι Άγγλοι σας απαναγνώρισαν γιατί ένας καλεσμένος σας μίλησε σε ανοιχτή εκδήλωση για το Μακεδονικό και σε λίγα χρόνια σας φυτεύουν στα Σκόπια μιά Μεγάλη Στοά με το όνομα της Μακεδονίας που καπηλεύεται μέχρι και το σήμα σας (το Γ). Εσείς παρίστασθε σε κοινές διεθνείς εκδηλώσεις με τους Σκοπιανούς και δεν κάνετε ούτε μια απλή δήλωση, όπως ο τελευταίος μουσικοχορευτικός σύλλογός μας σε ανάλογες εκδηλώσεις . ΝΤΡΟΠΗ ΣΑΣ ΩΡΕ."

ΠΡΟΣΟΧΗ - attention -achtung-attenzione- ΠΡΟΣΟΧΗ

Το παρόν ιστολόγιον είναι ΑΥΣΤΗΡΩΣ ΑΚΑΤΑΛΛΗΛΟΝ δια τους Τέκτονες τους ανήκοντες εις στοάς υπό την Μ. ΣΤ. της Ελλάδος, καθότι διάκειται εχθρικώς προς την παρούσα διοίκησή της (όπως ισχυρίζεται η ίδια )
Η δια του διαδικτύου διακίνηση του περιεχομένου του, ως και η ανάγνωση, υπαγόρευση, φωτοαντιγραφή η άλλη αναπαραγωγή, διαφήμιση, προώθηση, επίδειξη, όλου η μέρους, κατοχή, χρήση, νομή δι' αντιφωνήσεως η μη , μετ' εκταξεως η μη , μίσθωση, δωρεά, δωρεά αιτία θανάτου, νέμηση ανιόντος, πώληση με αντιφώνηση νομής η μη, δάνειο , χρησιδάνειο, εισαγωγή, εξαγωγή και εμπορία του, επιφέρει πειθαρχικόν έλεγχον, συμφώνως τω άρθρω 203 παρ. 2γ και 3α δ και ι του Γενικού Κανονισμού της Μεγάλης Στοάς της Ελλάδος (αρμόδιος κ. Τρουχίλο, οδός Ιεράς Εξετάσεως και Στάλιγκραντ 13, Τ.Κ. 666. Μεσαίωνας
Treblinka, 7ο Κρεματόριο δεξιά)


Ο ΕΝΔΟΞΟΣ ΑΛ - ΚΑΝΟΝΙΚΟ ΚΑΙ ΑΝΑΓΝΩΡΙΣΜΕΝΟ ΛΑΜΟΓΙΟ

Ο ΕΝΔΟΞΟΣ ΑΛ -  ΚΑΝΟΝΙΚΟ ΚΑΙ ΑΝΑΓΝΩΡΙΣΜΕΝΟ ΛΑΜΟΓΙΟ
Εκείνα τα κόλπα με τις μεταχρονολογημένες πληρωμές και τις γυψοσανίδες πως μου ξέφυγαν ΚΑΝΤΕ ΚΛΙΚ ΠΑΝΩ ΣΤΗ ΦΩΤΟΓΡΑΦΙΑ

ΠΟΙΟΣ ΕΙΝΑΙ Ο ΜΕΓΑΣ ΧΑΣΟΔΙΚΗΣ ΤΟΥ ΣΥΜΠΑΝΤΟΣ ?

ΠΟΙΟΣ ΕΙΝΑΙ Ο ΜΕΓΑΣ ΧΑΣΟΔΙΚΗΣ ΤΟΥ ΣΥΜΠΑΝΤΟΣ ?
ΩΡΕ ΤΙ ΜΑΝΙΚΙΑ ΕΙΝΑΙ ΑΥΤΑ ?

ΠΡΟΣ ΛΕΒΕΝΤΕΣ

ΤΕΛΙΚΑ ΡΕ ΛΕΒΕΝΤΕΣ ΤΟΥ ΤΑΛΛΗΡΟΥ ΚΑΝΕΙΣ ΣΑΣ ΔΕΝ ΞΕΡΕΙ Η ΤΟ ΚΑΝΕΤΕ ΓΑΡΓΑΡΑ

Ποίον αφορά η κατωτέρω περιγραφή του αειμνήστου Υπάτου Μεγάλου Ταξιάρχου Χρυσάνθου Κατσικοπούλου

“…..Εν γνώσει του ψευδολογών….εμφανίζεται ως τελείως αναξιόπιστος και κάθε άλλο Χριστός και ενάρετος , καθόσον προκειμένου να καταστή ενεργόν μέλος του Υπάτου Συμβουλίου, απηλλωτρίωσε τον εαυτόν και την προσωπικότητά του, καταστάς πράγματι ΠΡΑΓΜΑ, RES, ΟΝΙΟΝ, διαπραγματευθείς την ψήφον του δια δολοπλοκιών και δια προσπαθειών όπως εξακριβώσει ποίος θα τον προέκρινεν ως Ανθύπατον, ίνα τον ψηφίση ως Ύπατον…ο πολέμιος του Σκωτικού Τεκτονισμού, ο υβριστής του Υπάτου Συμβουλίου, ο ανέντιμος και διαφθορεύς αφού εβολιδοσκόπει Κρ. Αδελφούς ους προσεπάθει να διαφθείρει ….έρπων και λίχων….εξακολουθών την επιδειξιομανίαν του…ως άλλος σατραπίσκος…μεθυσμένος με την πρόσκαιρον δόξαν του…”


ΚΑΙ ΝΑ ΜΗΝ ΛΕΝΕ ΟΤΙ ΤΟΥΣ ΒΡΙΖΟΥΜΕ ΕΜΕΙΣ

ΑΠΟ ΜΟΝΟΙ ΤΟΥΣ ΕΙΝΑΙ ΡΕΖΙΛΗΔΕΣ

ΠΡΙΝ ΕΚΑΤΟ ΧΡΟΝΙΑ

ΠΡΙΝ ΕΚΑΤΟ ΧΡΟΝΙΑ
Ο επίσκοπος Πειραιά εδώ και χρόνια επιδίδεται συστηματικά σε υβριστική και συκοφαντική εκστρατεία κατά του Ελευθεροτεκτονισμού. Στα πλαίσια της εκστρατείας αυτής έχει ασκήσει στο Συμβούλιο της Επικρατείας προσφυγή με την οποία επιδιώκει την διάλυση των Τεκτονικών στοών. Πρόσφατα και με αφορμή τις δηλώσεις της Ιεραρχίας της Εκκλησίας της Ελλάδος για την πολιτική κατάσταση της χώρας, εμφανίσθηκε σε Τηλεοπτικές εκπομπές μεγάλης ακροαματικότητας και συνέχισε τις υβριστικές και συκοφαντικές επιθέσεις κατά του Ελευθεροτεκτονισμού. Απ’ όσα γνωρίζουμε ουδεμία τεκτονική δύναμη αντέδρασε με οποιοδήποτε τρόπο. Η τεκτονική ιστορία μας πληροφορεί ότι σε κάθε παρόμοια περίπτωση οι τεκτονικές αρχές εκδήλωναν άμεσα σοβαρότατες αντιδράσεις προκειμένου όχι μόνο να παύσουν οι άδικοι επιθέσεις αλλά και δια να ενημερωθούν περί του Τεκτονισμού οι απληροφόρητοι πολίτες. Σήμερα που βρισκόμαστε σε εποχή γενικευμένης κρίσης, όπου εκκολάπτονται και εμφανίζονται συνεχώς αλυτρωτικές και συνομωσιολογικές θεωρίες αποδίδουσες στον Ελευθεροτεκτονισμό κάθε κακό, οι τεκτονικές διοικήσεις κοιμόνται μακαρίως τον ύπνο της εσωστρέφειας και της πρωτοφανούς ανικανότητας και δυστυχώς δικαιώνουν συνεχώς την αυστηρή κριτική μας. Δημοσιεύουμε τελείως ενδεικτικά απόκομμα της εφημερίδας ΕΜΠΡΟΣ της 1.3.1909 όπου περιέχεται άρθρο του τότε Υπάτου Μεγάλου Ταξιάρχου Εμμ. Γαλάνη, περί τεκτονισμού (χρησιμοποιεί τον σωστό όρο «ελευθεροτεκτονική»). Το άρθρο αυτό δημοσιεύθηκε εξ αφορμής και σε απάντηση επιθέσεων όχι Επισκόπου μεγάλης πόλεως, αλλ’ ενός ιεροκήρυκα του Βόλου, το 1909 και όχι το 2010. Αθήνα Δεκέμβρης 2010 Καθηγητής Σπήλιος Αναγνωστόπουλος